--- title: "Risicoclassificatie AI Act: de vier risiconiveaus | Pitch" description: "De AI Act deelt AI in naar onaanvaardbaar (verboden), hoog, beperkt (transparantie) en minimaal risico. Zo check je in welk niveau je AI-systeem valt." url: https://pitch.law/nl/academy/ai-act-risk-classification-explained --- [pitch](https://pitch.law/nl) [Academy](https://pitch.law/nl/academy) [Juridische aspecten van artificiële intelligentie](https://pitch.law/nl/academy/topics/legal-aspects-of-artificial-intelligence) # Risicoclassificatie AI Act: de vier risiconiveaus De AI Act deelt AI in naar onaanvaardbaar (verboden), hoog, beperkt (transparantie) en minimaal risico. Zo check je in welk niveau je AI-systeem valt. - - Door [Bart Lieben](https://pitch.law/nl/team/bart-lieben), Advocaat - 25 februari 2026 - Bijgewerkt 30-10-2026 ## Het juridisch kader De AI-verordening ([Verordening (EU) 2024/1689](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32024R1689)) koppelt verplichtingen aan de risicoklasse van een systeem. Classificeren is dus je eerste juridische vraag. Het antwoord hangt af van het beoogde doel van het systeem en de context van het gebruik, niet van de technologie als zodanig. ### Verboden praktijken [Artikel 5](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R1689#art_5) verbiedt onder meer manipulatieve of uitbuitende technieken die aanzienlijke schade veroorzaken, social scoring, het ongericht scrapen van gezichtsafbeeldingen, emotieherkenning op de werkplek en in het onderwijs (behalve om medische of veiligheidsredenen) en bepaalde vormen van biometrische identificatie. [Verordening (EU) 2026/1744](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32026R1744#art_1) voegt twee verboden toe voor AI-systemen die niet-consensuele intieme beelden of materiaal van seksueel kindermisbruik genereren; die gelden vanaf 2 december 2026. ### Hoogrisicosystemen [Artikel 6](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R1689#art_6) kent twee wegen. Ten eerste een AI-systeem dat een veiligheidscomponent van een product is, of zelf een product is, onder de Europese harmonisatiewetgeving uit bijlage I (machines, medische hulpmiddelen, speelgoed en andere) en waarvoor een conformiteitsbeoordeling door een derde vereist is. Ten tweede een systeem dat in [bijlage III](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R1689#anx_III) staat, die acht domeinen omvat: - biometrie; - kritieke infrastructuur; - onderwijs en beroepsopleiding; - werkgelegenheid en personeelsbeheer; - toegang tot essentiële private en publieke diensten, waaronder kredietscoring en prijszetting van levens- en ziektekostenverzekeringen; - rechtshandhaving; - migratie, asiel en grenscontrole; - rechtsbedeling en democratische processen. Een systeem uit bijlage III is volgens artikel 6, lid 3 niet hoogrisico als het geen significant risico op schade voor gezondheid, veiligheid of grondrechten inhoudt. Bijvoorbeeld omdat het alleen een beperkte procedurele taak uitvoert, het resultaat van een eerder voltooide menselijke activiteit verbetert, afwijkingen van eerdere beslissingspatronen opspoort of een voorbereidende taak uitvoert. Een systeem dat natuurlijke personen profileert, is altijd hoogrisico. Beroep je je als aanbieder op de uitzondering, dan moet je je beoordeling documenteren voordat het systeem in de handel komt, en het systeem registreren. ### Transparantieverplichtingen [Artikel 50](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R1689#art_50) bepaalt dat mensen worden ingelicht als ze met een AI-systeem communiceren, dat synthetische audio, beelden, video of tekst als kunstmatig gegenereerd wordt gemarkeerd, dat gebruiksverantwoordelijken van emotieherkenning of biometrische categorisering de blootgestelde personen informeren en dat deepfakes bekend worden gemaakt. Die plichten kunnen bovenop elke andere klasse komen. ### De rest Systemen die in geen van deze categorieën vallen, zoals spamfilters of AI in videogames, hebben geen specifieke verplichtingen. [Artikel 4](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R1689#art_4) over AI-geletterdheid blijft wel gelden. ## In de praktijk Een Vlaamse bank gebruikt een AI-model om aanvragen voor consumentenkrediet te beoordelen. De kredietwaardigheidsbeoordeling van natuurlijke personen staat in bijlage III, punt 5, en het model maakt een profiel van de aanvrager, dus de uitzondering van artikel 6, lid 3 geldt niet. Het systeem is hoogrisico. Dezelfde bank zet een chatbot in voor algemene vragen. Die staat niet in bijlage III en is dus geen hoogrisico, maar artikel 50 eist dat klanten te horen krijgen dat ze met een AI-systeem praten. Een logistiek bedrijf gebruikt een AI-tool die binnenkomende facturen in mappen sorteert. De tool voert een louter voorbereidende taak uit zonder beslissing over personen en valt hoe dan ook niet onder een domein van bijlage III. Er gelden geen specifieke verplichtingen, behalve AI-geletterdheid. Een wervingsbureau gebruikt software die cv's scoort. Dat valt onder werkgelegenheid in bijlage III en omvat profilering, dus het is hoogrisico. Zie [AI bij werving en selectie](https://pitch.law/nl/academy/ai-in-hr-and-recruitment-under-the-ai-act). Schrijf elke conclusie op, met de redenering erbij. Verwerkt een hoogrisicosysteem persoonsgegevens, dan heb je vaak ook een [gegevensbeschermingseffectbeoordeling](https://pitch.law/nl/technologies/digital-data-protection-impact-assessment) nodig. Handig is een korte classificatienota per systeem: het beoogde doel, het domein uit bijlage III (indien van toepassing), de redenering over artikel 6, lid 3, de transparantieplichten die gelden en wie de conclusie heeft goedgekeurd. Verandert het systeem of het gebruik? Dan werk je de nota bij. ## Veelgestelde vragen ### Wanneer gelden de hoogrisicoregels? Na Verordening (EU) 2026/1744 vanaf 2 december 2027 voor systemen uit bijlage III en vanaf 2 augustus 2028 voor systemen uit bijlage I. Verboden en transparantieplichten zijn niet uitgesteld. Zie de [tijdlijn](https://pitch.law/nl/academy/ai-act-compliance-timeline). ### Kan de Commissie de lijsten wijzigen? Ja. De Commissie kan bijlage III wijzigen via [gedelegeerde handelingen](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R1689#art_7) en richtsnoeren over classificatie uitvaardigen, dus hou de lijsten in de gaten. ### Wat als ik twijfel over de klasse? Maak een gedocumenteerde beoordeling van het beoogde doel, het toepassingsgebied en het effect op personen. Blijft er twijfel, behandel het systeem dan als hoogrisico tot een jurist anders bevestigt. ### Hangt de klasse af van het model of van het gebruik? Van het gebruik. Hetzelfde onderliggende model kan in de ene toepassing minimaal risico hebben en in een andere hoogrisico. ## Hoe dit samenhangt [Ons AI Act-register](https://pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) legt elke classificatie vast, samen met de artikelen waarop ze steunt, en in onze dienstverlening [AI Act-compliance](https://pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) bevestigt een advocaat ze. Is een systeem hoogrisico, dan is de volgende vraag jouw rol, die aan bod komt in [aanbieder of gebruiksverantwoordelijke](https://pitch.law/nl/academy/provider-vs-deployer-ai-act). ## In het kort - De classificatie hangt af van het gebruik, niet van de technologie - Acht hoogrisicodomeinen in bijlage III - De uitzondering van artikel 6, lid 3 vraagt een gedocumenteerde beoordeling - Transparantieplichten kunnen er bovenop komen ## Hier helpen we mee - [Oplossingen](https://pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) ### [AI Act-compliance](https://pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) [We zoeken uit welke van jouw AI-systemen onder de Europese AI-verordening vallen, in welke rol, en wat je wanneer geregeld moet hebben.](https://pitch.law/nl/solutions/ai-act-compliance) ## Tech die we gebruiken - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) ### [AI Act-register en beoordelingen](https://pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) [Eén register waarin je AI-systemen staan, geclassificeerd en per rol opgevolgd, met beoordelingen, incidenten en een AI Act-tijdlijn. Een advocaat kijkt alles na.](https://pitch.law/nl/technologies/ai-act-governance-toolkit) - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/digital-data-protection-impact-assessment) ### [Effectbeoordeling gegevensbescherming](https://pitch.law/nl/technologies/digital-data-protection-impact-assessment) [Begeleide gegevensbeschermingseffectbeoordelingen (DPIA's) als werkdossier dat jij en je advocaat samen invullen in het klantenportaal.](https://pitch.law/nl/technologies/digital-data-protection-impact-assessment) - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/privacy-register) ### [Verwerkingsregister en compliance-registers](https://pitch.law/nl/technologies/privacy-register) [Eén registermotor voor je AVG-verwerkingsregister en voor de registers onder de AI-verordening, NIS2 en DORA, met artikelverwijzingen, bewijsstukken en goedkeuring door de advocaat of DPO.](https://pitch.law/nl/technologies/privacy-register) ## Meer over Juridische aspecten van artificiële intelligentie - ### [AI Act-tijdlijn: alle data van 2024 tot 2030](https://pitch.law/nl/academy/ai-act-compliance-timeline) [De AI Act geldt stap voor stap van 2 februari 2025 tot 31 december 2030. Elke datum, wat dan geldt en voor wie, met het uitstel van de hoogrisicoregels.](https://pitch.law/nl/academy/ai-act-compliance-timeline) - ### [AI Act en GDPR: waar de twee kaders elkaar raken](https://pitch.law/nl/academy/ai-act-meets-gdpr-where-frameworks-overlap) [Hoe de AI-verordening en de GDPR naast elkaar gelden voor hetzelfde AI-systeem: rollen, effectbeoordelingen, geautomatiseerde besluiten, transparantie, datakwaliteit en bijzondere categorieën.](https://pitch.law/nl/academy/ai-act-meets-gdpr-where-frameworks-overlap) - ### [AI-clausules in contracten: 9 punten om te bespreken](https://pitch.law/nl/academy/ai-clauses-in-vendor-contracts) [Welke AI-clausules bespreek je als je AI koopt of levert? Rollen onder de AI Act, training op je data, eigendom van output, vrijwaring, aansprakelijkheid.](https://pitch.law/nl/academy/ai-clauses-in-vendor-contracts) - ### [AI Act in HR en recrutering: de hoogrisicoregels](https://pitch.law/nl/academy/ai-in-hr-and-recruitment-under-the-ai-act) [AI voor werving en HR is meestal hoog risico onder de AI Act (vanaf 2 december 2027), emotieherkenning op het werk is verboden. Je plichten als werkgever.](https://pitch.law/nl/academy/ai-in-hr-and-recruitment-under-the-ai-act) - ### [AI en intellectuele eigendom: trainingsdata en auteursrecht](https://pitch.law/nl/academy/ai-intellectual-property-training-data-copyright-disclosure) [Hoe het Europese auteursrecht en de AI-verordening omgaan met trainingsdata, opt-outs van rechthebbenden, samenvattingen van trainingsinhoud en de bescherming van AI-output en uitvindingen.](https://pitch.law/nl/academy/ai-intellectual-property-training-data-copyright-disclosure) - ### [De verplichting inzake AI-geletterdheid](https://pitch.law/nl/academy/ai-literacy-obligation-businesses-overlooking) [Artikel 4 van de AI-verordening geldt sinds februari 2025 voor elk bedrijf dat AI gebruikt. Wat het vraagt, wat de wijziging van 2026 veranderde en wat je best op papier zet.](https://pitch.law/nl/academy/ai-literacy-obligation-businesses-overlooking) ## Even sparren? Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis. [Plan een gesprek](https://pitch.law/nl/schedule)