--- title: "De Digital Fairness Act in detail: dark patterns,…" description: "Een grondige lezing van het voorstel voor een Digital Fairness Act van 11 november 2026 over interfaceontwerp, influencermarketing en online abonnementen,…" url: https://pitch.law/nl/academy/digital-fairness-act-in-depth --- [pitch](https://pitch.law/nl) [Academy](https://pitch.law/nl/academy) [Commerciële contracten](https://pitch.law/nl/academy/topics/commercial) # De Digital Fairness Act in detail: dark patterns, influencers, abonnementen Een grondige lezing van het voorstel voor een Digital Fairness Act van 11 november 2026 over interfaceontwerp, influencermarketing en online abonnementen, naast de consumentenregels die vandaag gelden. - - Door [Bart Lieben](https://pitch.law/nl/team/bart-lieben), Advocaat - 13 november 2026 - Bijgewerkt 13-11-2026 ## Het juridisch kader ### Waar de teksten staan Op 11 november 2026 stelde de Europese Commissie haar [voorstel voor een Digital Fairness Act](https://commission.europa.eu/document/0575d59f-554f-4a9e-b54b-e6b717175809_en) voor. Officieel gaat het om een _verordening ter bevordering van eerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de offline en digitale interne markt en tot intrekking van Richtlijn 2005/29/EG_ (onze vertaling van de Engelse titel). De bijlagen, de effectbeoordeling en een factsheet staan op de [Digital Fairness Act-pagina](https://commission.europa.eu/law/law-topic/consumer-protection-law/digital-fairness-act_en) van de Commissie. Het is een voorstel: niets ervan is al bindend, en de artikelnummers hieronder kunnen nog wijzigen tijdens de wetgevingsprocedure. Onze nieuwsberichten behandelen [de Digital Fairness Act](https://pitch.law/nl/academy/news/2026-11-digital-fairness-act) en [de vereenvoudigingsrichtlijn consumentenrecht](https://pitch.law/nl/academy/news/2026-11-consumer-law-simplification-directive) als pakket. Hier gaan we dieper in op interfaceontwerp, influencermarketing en online contracten. Vandaag vallen die onderwerpen onder drie aangenomen teksten: - de [richtlijn oneerlijke handelspraktijken 2005/29/EG](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32005L0029) (UCPD), die de lidstaten vanaf 12 december 2007 moesten toepassen ([artikel 19](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32005L0029#art_19)); - de [richtlijn consumentenrechten 2011/83/EU](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32011L0083) (CRD); - [Richtlijn (EU) 2019/2161](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32019L2161), die beide wijzigde en waarvan de nationale regels gelden sinds 28 mei 2022 ([artikel 7](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019L2161#art_7)). Het voorstel maakt van de UCPD een verordening, rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat, en trekt de richtlijn in (artikel 38). De verordening zou in werking treden op de twintigste dag na de bekendmaking en twaalf maanden na de inwerkingtreding van toepassing worden (artikel 40). ### Wie eronder valt De verordening geldt voor handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten vóór, tijdens en na een transactie (artikel 2, lid 1). Een "online-interface" is alle software, ook een website of mobiele app, die consumenten toegang geeft tot producten (artikel 3, punt 11). Webshops, apps, gamestudio's, abonnementsdiensten, marktplaatsen, merken en betaalde influencers vallen er allemaal onder. De AVG, de Digital Markets Act, de Digital Services Act, de AI-verordening, de richtlijn audiovisuele mediadiensten en de geplande EU KIDS Act blijven onverlet. Bij een conflict gaan zij voor op de specifieke aspecten die ze regelen (artikel 4). Het contractenrecht, zoals de regels over de geldigheid van een overeenkomst, blijft ongemoeid (artikel 2, lid 2). ### Dark patterns: artikel 10 en bijlage I, deel III Artikel 10, lid 1 geeft de algemene regel. Handelaars mogen hun online-interfaces, met inbegrip van visuele en auditieve onderdelen, niet zo ontwerpen, organiseren of beheren dat ze consumenten waarschijnlijk misleiden of manipuleren, of hun economisch gedrag anderszins wezenlijk verstoren. Deel III van bijlage I somt daarna tien dark patterns op die onder alle omstandigheden oneerlijk zijn (artikel 10, lid 2). Daarvoor geldt geen toets geval per geval: - **53.** Valse beweringen over de beschikbaarheid of populariteit van een product, of relevante kanttekeningen daarbij verzwijgen. - **54.** Tijdens het hele bestelproces blijven tonen hoe beschikbaar of populair een product of actie is, om schaarste te suggereren. - **55.** Standaardopties die de consument moet weigeren, of toestemming afleiden om te betalen voor een extra product, een andere hoeveelheid of een ander product. - **56.** De keuze om een aankoop te weigeren of een levering stop te zetten voorstellen als de verkeerde keuze. - **57.** De valse indruk wekken dat er geen andere optie is dan de prominent getoonde. - **58.** Consumenten blijven vragen een keuze te maken of te wijzigen die ze al gemaakt hebben, als de wet dat niet vereist. - **59.** Misleidende of dubbelzinnige taal bij keuzes, zoals een omgekeerde formulering of dubbele ontkenningen. - **60.** De prijs, of de duur en stilzwijgende verlenging van een contract, minder opvallend tonen dan andere essentiële informatie. - **61.** Meldingen die ten onrechte suggereren dat iemand contact heeft opgenomen of dat iets aandacht vraagt. - **62.** De stappen om een keuze te weigeren, in te trekken of te wijzigen onevenredig talrijker, ingewikkelder of tijdrovender maken dan redelijkerwijs nodig. De Commissie kan die lijst bij gedelegeerde handeling aanpassen (artikel 10, lid 3), en artikel 29 verbiedt gedrag, ook via interfaceontwerp, dat deze verplichtingen ondergraaft. ### Influencermarketing: artikel 11 "Influencermarketing" is een handelspraktijk waarbij handelaars hun populariteit bij hun publiek gebruiken om tegen betaling, rechtstreeks of onrechtstreeks, producten te promoten (artikel 3, punt 15). Artikel 11 legt dan deze regels op: - Elke commerciële communicatie vermeldt duidelijk, opvallend en ondubbelzinnig het commerciële oogmerk, in de Engelse tekst met de woorden "advertisement" of "commercial collaboration" (artikel 11, lid 1). - Op een onlineplatform onder de Digital Services Act gebeurt die vermelding met de functie die het platform daarvoor aanbiedt (artikel 11, lid 2). - Geen rechtstreekse aansporingen aan minderjarigen om te kopen, geen valse indruk van een niet-commercieel doel (zeker als minderjarigen betrokken zijn) en geen valse indruk dat een product geschikt is voor minderjarigen (artikel 11, lid 3). - Geen influencermarketing voor producten waarvoor reclame naar consumenten verboden is volgens Unie- of nationaal recht, en niet voor gevaarlijke producten (artikel 11, leden 4 en 5). - Een handelaar die influencerdiensten inschakelt, zorgt via het contract of op een andere manier dat de influencer zich aan de regels houdt (artikel 11, lid 6). ### Personalisering en uitgaven: artikelen 12 tot 17 De artikelen 12 en 13 beperken advertenties en prijzen die via profilering gepersonaliseerd worden als de handelaar met redelijke zekerheid weet dat de consument minderjarig is (en, voor prijzen, kwetsbaar), en verbieden gerichte advertenties op basis van bijzondere categorieën persoonsgegevens. De artikelen 14 tot 17 gaan over virtuele munten, lootboxen, pay-to-win voor minderjarigen en een knop om verslavende functies uit te zetten. Ons [artikel over de EU KIDS Act](https://pitch.law/nl/academy/children-online-kids-act-and-age-verification) behandelt de overlap met de regels voor minderjarigen. ### Online contracten: artikelen 20 tot 27 - **Gratis proefperiode (artikel 20).** Vóór het einde van de proefperiode herinnert de handelaar de consument op een duurzame drager aan de einddatum, het recht om op te zeggen en de prijs en voorwaarden van het betaalde contract. Zonder herinnering, of zonder uitdrukkelijk akkoord om door te gaan, is de consument niet gebonden. - **Lange contracten (artikel 21).** Voor online contracten van zes maanden of langer met stilzwijgende verlenging komt de herinnering ten vroegste een maand en ten laatste veertien dagen vóór de verlenging. Zonder herinnering kan de consument kosteloos opzeggen tot de herinnering alsnog komt. Na een verlenging voor onbepaalde duur kan de consument altijd opzeggen met hoogstens een maand opzegtermijn. - **Korte contracten (artikel 22).** Onder zes maanden komt de herinnering een week vóór de verlenging waarmee de totale duur zes maanden bereikt, of vóór de tiende verlenging, wat eerst komt. - **Opzegknop (artikel 23).** Wie online contracten laat sluiten, laat consumenten ook online opzeggen, hoe het contract ook gesloten werd, via een functie met het opschrift "terminate the contract here" (of een ondubbelzinnige gelijkwaardige formulering) en een bevestiging "confirm the contract termination". De handelaar bevestigt de ontvangst binnen een week. - **Herroepingsknop (artikel 24).** Een functie "withdraw from contract here", beschikbaar tijdens de hele herroepingstermijn. - **Een mens in de klantendienst (artikel 25).** Op verzoek, en als andere middelen niet volstaan, kan de consument na het sluiten van het contract een mens spreken. - **Geautomatiseerd contracteren (artikelen 26 en 27).** Systemen die namens een consument contracten sluiten, laten de consument bij het eerste gebruik kiezen: alle contracten bevestigen, sommige (bijvoorbeeld tot een maximumprijs) of geen. Handelaar en systeem kunnen zich identificeren met een [Europese bedrijfsportemonnee](https://pitch.law/nl/academy/european-business-wallets) of een [Europese digitale-identiteitsportemonnee](https://pitch.law/nl/academy/eu-digital-identity-wallet) (artikel 26, lid 5). ### Handhaving: artikelen 34 tot 36 Rechters en autoriteiten kunnen een handelaar bevelen bewijs over te leggen over hoe een online praktijk ontworpen is, hoe ze werkt en welk effect ze heeft op consumenten, met oog voor bedrijfsgeheimen (artikel 34). Wie niets overlegt, riskeert dat dit meeweegt bij de vaststelling dat de praktijk oneerlijk is. Bij gecoördineerde grensoverschrijdende acties moeten nationale boetes kunnen oplopen tot minstens 4% van de jaaromzet in de betrokken lidstaten, of minstens 2 miljoen euro als omzetgegevens ontbreken (artikel 35, leden 3 en 4). De Commissie zou zelf tot 6% van de wereldwijde jaaromzet kunnen opleggen in zaken die ze onderzoekt onder de geplande nieuwe verordening consumentenbeschermingssamenwerking (artikel 35, lid 6). Een handelaar die aansprakelijk is voor een oneerlijke online praktijk, heeft verhaal op de zakenpartner wiens handelen of nalaten de inbreuk veroorzaakte of ertoe bijdroeg (artikel 36). ### Wat vandaag al geldt Onder de UCPD is het verzwijgen van het commerciële oogmerk een misleidende omissie ([artikel 7, lid 2](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32005L0029#art_7)). Bijlage I verbiedt nu al betaalde redactionele inhoud die niet duidelijk als reclame herkenbaar is (punt 11), valse beweringen dat een product maar heel even beschikbaar is (punt 7) en rechtstreekse aansporingen aan kinderen in reclame (punt 28). Richtlijn 2019/2161 voegde punt 11 bis over betaalde rangschikking en de punten 23 ter en 23 quater over consumentenreviews toe, verplichtte nationale boetes van minstens 4% van de jaaromzet bij gecoördineerde acties en gaf consumenten verhaalmogelijkheden bij oneerlijke praktijken ([artikel 3](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019L2161#art_3)). Onder de CRD heeft een handelaar uitdrukkelijke toestemming nodig voor elke extra betaling. Werd die toestemming afgeleid uit een standaardoptie die de consument moest weigeren, dan krijgt de consument de betaling terug ([artikel 22](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32011L0083#art_22)). ## In de praktijk **Een modewebshop** toont bij elke stap van het afrekenen "nog maar 2 stuks", ongeacht de voorraad. Vandaag is dat een risico onder de algemene toetsen van de UCPD. De punten 53 en 54 van bijlage I zouden het zonder meer verbieden. **Een maaltijdbox-abonnement** biedt een gratis proefperiode van 14 dagen die stilletjes overgaat in een maandplan. Onder artikel 20 is een herinnering met einddatum en prijs nodig, en het uitdrukkelijke akkoord van de consument; zonder die twee is er geen betaald contract. Bij het opzeggen vraagt de app drie keer of je het zeker weet, voor een klein linkje "toch opzeggen". Dat zijn de patronen uit de punten 56, 58 en 62, en artikel 23 zou een duidelijke opzegfunctie opleggen. **Een cosmeticamerk** betaalt creators via een bureau, en die posten met vage tags. Elke post zou een duidelijke reclamevermelding nodig hebben (artikel 11, lid 1), en het merk moet de naleving contractueel verzekeren (artikel 11, lid 6). Krijgt het merk een boete, dan kan het via artikel 36 terugvallen op het bureau of de creator die de fout maakte. Zie ook [influencers en het recht](https://pitch.law/nl/academy/influencers-and-the-law). ### Contracten en praktische stappen - **Influencer- en bureaucontracten.** Neem de vermeldingsplicht op, een verbod op promotie van gereglementeerde of gevaarlijke producten, goedkeuring vóór publicatie, medewerking met autoriteiten en een verhaalbeding dat aansluit bij artikel 36. - **Ontwerp- en ontwikkelingscontracten.** Laat je bureau of platformleverancier garanderen dat interfaces de tien patronen uit bijlage I, deel III vermijden. Bewaar ontwerpkeuzes en resultaten van A/B-tests: onder artikel 34 kan een rechter vragen hoe een flow werkt en waarom. - **Abonnementsvoorwaarden.** Leg elke proefperiode, verlenging en opzegtermijn naast de artikelen 20 tot 22, en plan de herinneringen en de opzeg- en herroepingsfunctie in. ## Veelgestelde vragen ### Geldt de Digital Fairness Act vandaag al? Nee. Het is een voorstel van 11 november 2026. Na goedkeuring zou het twaalf maanden na de inwerkingtreding gelden. Tot dan gelden de UCPD en de CRD via de nationale wetten die ze omzetten. ### Is elke melding over voorraad of populariteit een dark pattern? Nee. De punten 53 en 54 viseren valse beweringen, verzwegen kanttekeningen en aanhoudende meldingen om schaarste te suggereren. Een juiste voorraadteller staat niet op de lijst, al blijft de algemene toets van artikel 10, lid 1 gelden. ### Wie is aansprakelijk voor een post van een influencer, het merk of de influencer? Het voorstel ziet beiden als handelaar. De influencer moet de vermelding maken, het merk moet de naleving verzekeren via het contract of op een andere manier (artikel 11, lid 6). Elk van hen kan aansprakelijk zijn, en artikel 36 geeft wie een boete betaalt verhaal op de partner die de fout veroorzaakte. ## Hoe dit samenhangt De regels over interfaces liggen dicht bij [cookietoestemming](https://pitch.law/nl/academy/cookie-compliance-and-consent-management), vaak op dezelfde schermen. We bekijken consumentenvoorwaarden, abonnementsflows en influencer- en bureaucontracten binnen [commerciële contracten en transacties](https://pitch.law/nl/solutions/commercial-contracts-transactions), en de vragen over profilering onder de artikelen 12 en 13 met onze [externe functionaris voor gegevensbescherming](https://pitch.law/nl/solutions/dpo-as-a-service). [Contractreview](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) toetst bestaande voorwaarden clausule per clausule en [Document Studio](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) stelt de nieuwe teksten op; onze eigen AI doet de eerste ronde, een advocaat kijkt elk resultaat na. > **Aangehaalde bepalingen.** Voorstel Digital Fairness Act: artikelen 2, 3 (punten 11 en 15), 4, 10 tot 29, 34 tot 36, 38, 40 en bijlage I, deel III. UCPD: artikelen 7, lid 2 en 19, bijlage I, punten 7, 11 en 28. Richtlijn (EU) 2019/2161: artikelen 3 en 7. CRD: artikel 22. > > **Belangrijke data.** 12 december 2007: de UCPD geldt. 28 mei 2022: de nationale regels onder Richtlijn 2019/2161 gelden. 11 november 2026: voorstel voor de Digital Fairness Act. Inwerkingtreding 20 dagen na bekendmaking, toepassing twaalf maanden later (artikel 40 van het voorstel). > > **Verder lezen.** [De Digital Fairness Act (nieuws)](https://pitch.law/nl/academy/news/2026-11-digital-fairness-act) · [De vereenvoudigingsrichtlijn consumentenrecht (nieuws)](https://pitch.law/nl/academy/news/2026-11-consumer-law-simplification-directive) · [Kinderen online: het voorstel voor een KIDS Act en leeftijdsverificatie](https://pitch.law/nl/academy/children-online-kids-act-and-age-verification) · [Een platform of marktplaats uitbaten onder de DSA](https://pitch.law/nl/academy/dsa-platform-and-marketplace-duties-by-size) · [Influencers en het recht](https://pitch.law/nl/academy/influencers-and-the-law) · [Cookies en toestemming](https://pitch.law/nl/academy/cookie-compliance-and-consent-management) ## In het kort - De tien dark patterns op de voorgestelde zwarte lijst, punt voor punt - Wat merken en influencers elk zouden moeten doen - Gratis proefperiodes, verlengingsherinneringen en de opzegknop - Wat de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en de richtlijn consumentenrechten vandaag al vragen - Stappen in contracten en ontwerp die je nu al kunt zetten ## Hier helpen we mee - [Oplossingen](https://pitch.law/nl/solutions/commercial-contracts-transactions) ### [Commerciële contracten en transacties](https://pitch.law/nl/solutions/commercial-contracts-transactions) [Leverings-, distributie-, dienstverlenings-, SaaS- en aankoopcontracten en de deals eromheen, geschreven en nagelezen met oog voor IP, data en fiscaliteit.](https://pitch.law/nl/solutions/commercial-contracts-transactions) - [Oplossingen](https://pitch.law/nl/solutions/dpo-as-a-service) ### [Externe functionaris voor gegevensbescherming](https://pitch.law/nl/solutions/dpo-as-a-service) [Een externe functionaris voor gegevensbescherming die jouw AVG-naleving adviseert, opvolgt en vastlegt, met een register, kalender en portaal als hulpmiddel.](https://pitch.law/nl/solutions/dpo-as-a-service) ## Onze eigen Legal Tech - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) ### [Contractreview](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) [Stuur ons het contract van de wederpartij en we toetsen het clausule per clausule aan ons playbook, met een risicorangschikking die een advocaat heeft nagekeken.](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) ### [Document Studio](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) [Onze Document Studio stelt juridische documenten op en analyseert ze, in een beveiligde on-premise omgeving. En ze houdt de documenten in je dossiers bij wanneer er nieuwe gegevens binnenkomen of een volgende procedurestap nadert.](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) ## Meer over Commerciële contracten - ### [Commerciële contracten: een kaart](https://pitch.law/nl/academy/commercial-contracts-overview) [De belangrijkste families van commerciële contracten, de Europese en nationale regels eromheen en waar risico en waarde meestal zitten.](https://pitch.law/nl/academy/commercial-contracts-overview) - ### [Distributie- en wederverkoopovereenkomsten](https://pitch.law/nl/academy/distribution-reseller-agreements) [Hoe je distributie- en wederverkoopovereenkomsten opbouwt in de EU: exclusiviteit, bescherming bij beëindiging, onlineverkoop en de merkbepalingen die je in de lead houden.](https://pitch.law/nl/academy/distribution-reseller-agreements) - ### [De DMA voor zakelijke gebruikers](https://pitch.law/nl/academy/dma-for-business-users) [Wat je volgens de artikelen 5 tot 7 van de digitalemarktenverordening van een aangewezen poortwachter mag vragen als je via zijn platform verkoopt, adverteert of apps aanbiedt, en hoe je een probleem aankaart.](https://pitch.law/nl/academy/dma-for-business-users) - ### [Europese toegankelijkheidsrichtlijn I: welke producten en diensten eronder vallen, en de uitzonderingen](https://pitch.law/nl/academy/european-accessibility-act-scope-and-exemptions) [Welke producten en diensten Richtlijn (EU) 2019/882 sinds 28 juni 2025 viseert, wat elke marktdeelnemer moet doen, en hoe de vrijstelling voor micro-ondernemingen, de toets van de onevenredige last en de overgangstermijnen werken.](https://pitch.law/nl/academy/european-accessibility-act-scope-and-exemptions) - ### [Influencers en het recht](https://pitch.law/nl/academy/influencers-and-the-law) [Welke Europese regels vandaag gelden voor influencermarketing, wat de voorgestelde Digital Fairness Act zou toevoegen, en welke clausules in elk influencercontract horen.](https://pitch.law/nl/academy/influencers-and-the-law) - ### [Licentieovereenkomsten](https://pitch.law/nl/academy/licensing-agreements) [Zo bouw je een IP-licentie op: reikwijdte, royalty's, verbeteringen, kwaliteitscontrole, beëindiging, en de Belgische en Europese regels eromheen.](https://pitch.law/nl/academy/licensing-agreements) ## Even sparren? Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis. [Plan een gesprek](https://pitch.law/nl/schedule)