--- title: "Financiering voor AI- en digitale projecten: een praktische…" description: "Welk EU-programma past bij welk AI- of digitaal project, van Digitaal Europa en Horizon Europa tot InvestEU en gratis rekentijd, wie kan aanvragen, wat elk…" url: https://pitch.law/nl/academy/eu-funding-ai-digital-projects --- [pitch](https://pitch.law/nl) [Academy](https://pitch.law/nl/academy) [Data](https://pitch.law/nl/academy/topics/information-technology) # Financiering voor AI- en digitale projecten: een praktische kaart Welk EU-programma past bij welk AI- of digitaal project, van Digitaal Europa en Horizon Europa tot InvestEU en gratis rekentijd, wie kan aanvragen, wat elk programma betaalt, en wat de regels over IE, eigendom en veiligheid voor je bedrijf betekenen. - - Door [Bart Lieben](https://pitch.law/nl/team/bart-lieben), Advocaat - 13 november 2026 - Bijgewerkt 13-11-2026 ## Het juridisch kader ### Stand van zaken en de teksten Drie verordeningen dragen het grootste deel van de EU-financiering voor AI- en digitale projecten in de periode 2021-2027. Ze zijn alle drie van kracht en werden meermaals gewijzigd. Lees altijd de recentste geconsolideerde versie; die citeren we hier. - **Programma Digitaal Europa**: [Verordening (EU) 2021/694](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32021R0694) van 29 april 2021 ([geconsolideerde versie van 23 december 2025](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0694-20251223)). Het financiert uitrol: digitale capaciteit in gebruik nemen. - **Horizon Europa**: [Verordening (EU) 2021/695](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32021R0695) van 28 april 2021 ([geconsolideerde versie van 24 december 2025](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)). Het financiert onderzoek en innovatie, ook via de Europese Innovatieraad (EIC). - **InvestEU**: [Verordening (EU) 2021/523](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32021R0523) van 24 maart 2021 ([geconsolideerde versie van 24 december 2025](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0523-20251224)). Het biedt een EU-garantie die leningen, garanties, eigen vermogen en andere financiering van uitvoerende partners dekt (artikel 16). Twee andere wegen leveren rekenkracht en steun voor chips: de Gemeenschappelijke Onderneming EuroHPC (zie [toegang tot Europese rekenkracht](https://pitch.law/nl/academy/eu-computing-ai-factories-eurohpc)) en de chipsverordening (zie [Chips Act 2.0 en de Quantum Act](https://pitch.law/nl/academy/chips-act-2-and-quantum-act)). Het geld zelf wordt verdeeld via werkprogramma's en oproepen. De verordeningen leggen het kader vast: doelstellingen, wie in aanmerking komt, financieringspercentages en IE-regels. De oproepen bepalen de termijnen en de precieze voorwaarden. ### Welk programma voor welk project | Je project | Waar zoeken | Vorm | | --------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------- | | AI, cyberbeveiliging, HPC of halfgeleiders in de Unie uitrollen | Digitaal Europa, specifieke doelstellingen 1 tot 3 en 6 (artikel 3, lid 2) | Vooral aanbesteding, ook subsidies en prijzen (artikel 14, lid 2) | | Digitale vaardigheden | Digitaal Europa, specifieke doelstelling 4 | Subsidies, ook aan natuurlijke personen | | Hulp van een lokale hub om je kmo te digitaliseren | Europese digitale-innovatiehubs (Digitaal Europa, artikel 16) | Diensten | | Onderzoek en innovatie met partners | Oproepen van Horizon Europa | Subsidies | | Een start-up of kmo die een baanbrekende innovatie opschaalt | EIC Accelerator (Horizon Europa, artikel 48) | Subsidie, gemengde financiering of eigen vermogen | | Schuld of eigen vermogen voor innovatie en digitalisering | InvestEU, beleidsonderdeel onderzoek, innovatie en digitalisering (artikel 8, lid 1, b) | Leningen, garanties, eigen vermogen via partners | | Rekentijd voor het trainen van AI | AI-fabrieken van EuroHPC | Toegangstijd, in bepaalde gevallen gratis | ### Digitaal Europa, artikel per artikel **Doelstellingen ([artikel 3](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0694-20251223)).** Zes specifieke doelstellingen: high-performance computing, artificiële intelligentie, cyberbeveiliging en vertrouwen, geavanceerde digitale vaardigheden, uitrol en interoperabiliteit, en halfgeleiders. **Artificiële intelligentie ([artikel 5](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0694-20251223)).** Bouwt kerncapaciteit in AI op, ook databronnen en bibliotheken van algoritmen; maakt die toegankelijk voor bedrijven, vooral kmo's en start-ups; versterkt test- en experimenteerfaciliteiten; en steunt commerciële toepassingen. AI-oplossingen en data moeten privacy en beveiliging door ontwerp respecteren en aan het gegevensbeschermingsrecht voldoen. Werkprogramma's leggen ethische eisen vast die in oproepen en subsidieovereenkomsten komen, en de financiering kan bij niet-naleving worden geschorst, beëindigd of verminderd (artikel 5, lid 2). **Veiligheid ([artikel 12](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0694-20251223)).** Voorstellen kunnen een zelfbeoordeling op veiligheid vragen. Voor acties rond cyberbeveiliging en technologie voor tweeërlei gebruik kan het werkprogramma entiteiten uitsluiten die in de Unie gevestigd zijn maar vanuit derde landen gecontroleerd worden (artikel 12, lid 5). Voor acties rond HPC, AI en halfgeleiders kunnen zulke entiteiten alleen deelnemen als ze aan veiligheidseisen voldoen (artikel 12, lid 6). **Europese digitale-innovatiehubs ([artikel 16](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0694-20251223)).** Hubs geven bedrijven, vooral kmo's en midcaps, en overheden toegang tot expertise, test- en experimenteerfaciliteiten en thematische diensten rond AI, HPC en cyberbeveiliging (artikel 16, lid 6). **Wie in aanmerking komt en subsidies ([artikelen 18 en 19](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0694-20251223)).** Juridische entiteiten gevestigd in een lidstaat of een geassocieerd land komen in aanmerking. Natuurlijke personen alleen voor subsidies voor vaardigheden. Werkprogramma's kunnen deelname om veiligheidsredenen of om redenen van strategische autonomie tot lidstaten beperken (artikel 18, lid 4). Subsidies kunnen tot 100% van de subsidiabele kosten dekken, onder voorbehoud van het beginsel van medefinanciering (artikel 19). ### Horizon Europa, artikel per artikel **Financieringspercentages ([artikel 34](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)).** Tot 100% van de subsidiabele kosten, behalve bij innovatieacties: daar tot 70% voor entiteiten met winstoogmerk (100% voor entiteiten zonder winstoogmerk). Het werkprogramma bepaalt het percentage per actie. **Eigendom ([artikel 38](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)).** Begunstigden zijn eigenaar van de resultaten die ze voortbrengen. Gezamenlijk voortgebrachte resultaten waarvan de bijdragen niet te scheiden zijn, zijn gezamenlijk eigendom. Mede-eigenaars moeten schriftelijk afspraken maken. Tenzij anders afgesproken mag elke mede-eigenaar niet-exclusieve licenties verlenen zonder recht op sublicentie, na voorafgaande kennisgeving en een billijke en redelijke vergoeding aan de anderen. Begunstigden moeten resultaten passend beschermen als dat mogelijk en gerechtvaardigd is. **Exploitatie en verspreiding ([artikel 39](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)).** Elke begunstigde moet zich maximaal inspannen om zijn resultaten te exploiteren. Hij moet ze zo snel als haalbaar verspreiden, onder voorbehoud van IE-bescherming, veiligheid en rechtmatige belangen. Open toegang tot wetenschappelijke publicaties is verplicht, en open toegang tot onderzoeksdata is de algemene regel, "zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig". Andere begunstigden krijgen vooraf bericht van een verspreiding en kunnen bezwaar maken als ze hun belangen aanzienlijk zou schaden (artikel 39, lid 5). Zie ook het beginsel van open wetenschap in [artikel 14](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224). **Overdracht en licenties ([artikel 40](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)).** Resultaten mogen worden overgedragen of in licentie gegeven, ook exclusief, maar de verplichtingen volgen de resultaten. Andere begunstigden krijgen bericht van een overdracht en kunnen bezwaar maken als hun toegangsrechten eronder lijden. Als de subsidieovereenkomst erin voorziet, kan de Commissie bezwaar maken tegen overdrachten of exclusieve licenties aan entiteiten in niet-geassocieerde derde landen die niet stroken met de belangen van de Unie (artikel 40, lid 4). **Toegangsrechten ([artikel 41](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)).** Partners krijgen royaltyvrij toegang tot elkaars resultaten en achtergrondkennis als ze die nodig hebben voor hun taken, en toegang op billijke en redelijke voorwaarden als ze die nodig hebben om hun eigen resultaten te exploiteren. Vóór de ondertekening melden begunstigden elkaar beperkingen op de toegang tot hun achtergrondkennis (artikel 41, lid 3). Instellingen van de Unie krijgen royaltyvrij toegang tot resultaten voor niet-commercieel beleidsgebruik (artikel 41, lid 9). **EIC Accelerator ([artikel 48](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0695-20251224)).** Voor afzonderlijke begunstigden: start-ups en kmo's en, in uitzonderlijke gevallen, kleine midcaps, gevestigd in een lidstaat of geassocieerd land. Hij biedt gemengde financiering, steun uitsluitend in de vorm van een subsidie (één keer per begunstigde, tot EUR 2,5 miljoen) en steun uitsluitend in eigen vermogen. Het subsidiedeel mag niet meer bedragen dan 70% van de subsidiabele kosten (artikel 48, lid 9). Voorstellen die de drempels voor excellentie en impact halen, kunnen een excellentiekeurmerk krijgen (artikel 48, lid 7). ### InvestEU, artikel per artikel **Beleidsonderdelen ([artikel 8](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0523-20251224)).** Het onderdeel onderzoek, innovatie en digitalisering dekt O\&O, technologieoverdracht, demonstratie en uitrol, het opschalen van innovatieve bedrijven en de digitalisering van de industrie van de Unie. Het kmo-onderdeel dekt toegang tot financiering voor kmo's en kleine midcaps. Voor strategische investeringen in cyberbeveiliging en andere veiligheidsgevoelige projecten leggen de investeringsrichtsnoeren beperkingen op voor ontvangers die gecontroleerd worden door een derde land of entiteiten uit een derde land (artikel 8, lid 3). **Advieshub en portaal ([artikelen 25 en 26](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:02021R0523-20251224)).** De advieshub helpt investeringsprojecten voor te bereiden en te structureren. Via het portaal maken projectpromotoren hun projecten zichtbaar voor investeerders; een vermelding garandeert geen financiering. Uitvoerende partners onderzoeken ook projecten die een soevereiniteitskeurmerk kregen onder de STEP-verordening (artikel 26, lid 5). ## In de praktijk **Vertrek van het project, niet van het programma.** Onderzoek met partners wijst naar Horizon Europa. Uitrol van AI of cyberbeveiliging wijst naar Digitaal Europa. Opschalen met schuld of eigen vermogen wijst naar InvestEU of de EIC Accelerator. Rekentijd komt van EuroHPC. **Kijk vroeg naar zeggenschap en vestiging.** Verschillende oproepen sluiten entiteiten uit die van buiten de Unie gecontroleerd worden, of leggen hun voorwaarden op. Een Belgische dochter van een niet-Europese groep kan in de ene oproep in aanmerking komen en in de volgende uitgesloten zijn. Breng je aandeelhouderschap in kaart voor je tijd in een voorstel steekt. **Schrijf de consortiumovereenkomst vóór het voorstel.** Onder Horizon Europa gelden de standaardregels over eigendom, mede-eigendom en toegangsrechten, tenzij je iets anders afspreekt. Leg vooraf de lijsten met achtergrondkennis, de voorwaarden van mede-eigendom, licenties en publicatieprocedures vast. Meld je partners vóór de ondertekening beperkingen op je achtergrondkennis, zoals artikel 41, lid 3, vraagt. **Bescherm voor je publiceert.** Plichten inzake open toegang en verspreidingstermijnen kunnen botsen met octrooiaanvragen. Dien eerst in, publiceer daarna. Gebruik de bezwaarprocedure van artikel 39, lid 5, als de geplande publicatie van een partner je resultaten zou schaden. **Denk aan de exit.** Wil je het bedrijf misschien verkopen of resultaten buiten de Unie in licentie geven, ga dan na of de subsidieovereenkomst de Commissie een bezwaarrecht geeft (artikel 40, lid 4). Investeerders zullen ernaar vragen. Een uitgewerkt voorbeeld: een Vlaamse AI-start-up en een universiteit ontwikkelen een model voor medische beeldvorming. Ze dienen een voorstel in bij een oproep van Horizon Europa, met de universiteit als entiteit zonder winstoogmerk aan 100% en de start-up in een innovatieactie aan 70%. Hun consortiumovereenkomst vermeldt de bestaande software van de start-up als achtergrondkennis met toegang alleen voor projecttaken, maakt de start-up eigenaar van het getrainde model, en laat de universiteit publiceren na een nazicht van 45 dagen. Daarna vraagt de start-up de EIC Accelerator aan om op te schalen. Als kmo met private innovatie gebruikt ze gratis rekentijd op een AI-fabriek. ## Veelgestelde vragen ### Kan een bedrijf van buiten de EU Europese digitale financiering krijgen? Juridische entiteiten gevestigd in een lidstaat of een geassocieerd land komen in het algemeen in aanmerking. Voor veiligheidsgevoelige acties kunnen werkprogramma's entiteiten die vanuit derde landen gecontroleerd worden, uitsluiten of aan voorwaarden binden (artikel 12 van de verordening Digitaal Europa; artikel 48, lid 2, van de verordening Horizon Europa voor bepaalde steun). ### Wie is eigenaar van wat we met een subsidie van Horizon Europa ontwikkelen? De begunstigde die de resultaten voortbrengt, is er eigenaar van. Gezamenlijk voortgebrachte resultaten die niet te scheiden zijn, zijn gezamenlijk eigendom, en mede-eigenaars moeten schriftelijk afspraken maken (artikel 38). ### Is de EIC Accelerator een subsidie of een investering? Beide zijn mogelijk. Hij biedt vooral gemengde financiering (subsidie plus eigen vermogen), maar ook steun uitsluitend als subsidie tot EUR 2,5 miljoen, één keer per begunstigde, en steun uitsluitend in eigen vermogen. ### Levert een excellentiekeurmerk geld op? Niet op zich. Het erkent een voorstel van hoge kwaliteit en kan elders deuren openen, bijvoorbeeld gratis rekentijd op EuroHPC-machines voor houders van het keurmerk. ## Hoe dit samenhangt Ons team [subsidies voor O\&O](https://pitch.law/nl/solutions/r-d-funding) zoekt de juiste oproep voor je project en beheert het dossier, en ons team [financiering](https://pitch.law/nl/solutions/funding) maakt je klaar voor investeerders. We stellen consortiumovereenkomsten op met [Document Studio](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio), ons eigen systeem voor documentanalyse en -opmaak, en toetsen subsidie- en investeringsvoorwaarden met de [clausulebibliotheek en risicoanalyse](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review). Voor Belgische stimuli lees je [subsidies en fiscale stimuli voor IE in België](https://pitch.law/nl/academy/ip-grants-tax-incentives-belgium). **Geciteerde bepalingen:** Verordening (EU) 2021/694, artikelen 1, 3, 5, 12, 14, 16, 18 en 19; Verordening (EU) 2021/695, artikelen 14, 34, 38 tot 41 en 48; Verordening (EU) 2021/523, artikelen 8, 16, 25 en 26 (telkens zoals geconsolideerd in december 2025). **Belangrijke data:** - 24 maart 2021: InvestEU-verordening vastgesteld - 28 april 2021: verordening Horizon Europa vastgesteld - 29 april 2021: verordening Digitaal Europa vastgesteld - 2021 tot 2027: programmaperiode van het programma Digitaal Europa (artikel 1) **Verder lezen:** [toegang tot Europese rekenkracht](https://pitch.law/nl/academy/eu-computing-ai-factories-eurohpc), [Chips Act 2.0 en de Quantum Act](https://pitch.law/nl/academy/chips-act-2-and-quantum-act), [subsidies en fiscale stimuli voor IE in België](https://pitch.law/nl/academy/ip-grants-tax-incentives-belgium) en [overeenkomsten voor technologieoverdracht](https://pitch.law/nl/academy/technology-transfer-agreements). ## In het kort - Digitaal Europa, Horizon Europa en InvestEU naast elkaar - Wie in aanmerking komt, en wanneer zeggenschap van buiten de EU een probleem is - Financieringspercentages en de EIC Accelerator - Eigendom, toegangsrechten en open wetenschap in Horizon Europa - Een checklist voor je een subsidie- of consortiumovereenkomst tekent ## Hier helpen we mee - [Oplossingen](https://pitch.law/nl/solutions/r-d-funding) ### [O\&O-subsidies](https://pitch.law/nl/solutions/r-d-funding) [Subsidies kunnen een flink deel van een O\&O-project financieren, maar alleen een goed opgebouwd dossier haalt ze binnen. Wij koppelen jouw project aan Europese programma's zoals Horizon Europe of aan nationale en regionale regelingen, en beheren het dossier.](https://pitch.law/nl/solutions/r-d-funding) - [Oplossingen](https://pitch.law/nl/solutions/funding) ### [Financiering](https://pitch.law/nl/solutions/funding) [Een investeerder legt pas geld op tafel als je IP, je vennootschapsdossier en je contracten in orde zijn. Wij zorgen dat je klaar bent voor de ronde en doen daarna het juridische werk, tot en met de closing.](https://pitch.law/nl/solutions/funding) ## Onze eigen Legal Tech - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) ### [Document Studio](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) [Onze Document Studio stelt juridische documenten op en analyseert ze, in een beveiligde on-premise omgeving. En ze houdt de documenten in je dossiers bij wanneer er nieuwe gegevens binnenkomen of een volgende procedurestap nadert.](https://pitch.law/nl/technologies/contract-studio) - [Technologie](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) ### [Contractreview](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) [Stuur ons het contract van de wederpartij en we toetsen het clausule per clausule aan ons playbook, met een risicorangschikking die een advocaat heeft nagekeken.](https://pitch.law/nl/technologies/clause-library-risk-review) ## Meer over Data - ### [Kinderen online: het voorstel voor een EU KIDS Act en leeftijdsverificatie](https://pitch.law/nl/academy/children-online-kids-act-and-age-verification) [Wat de Digital Services Act vandaag al vraagt om minderjarigen te beschermen, wat het voorstel voor een EU KIDS Act van 17 september 2026 zou toevoegen voor sociale netwerken, videoplatformen, games, appwinkels en chatbots, en hoe het Europese kader voor leeftijdsverificatie daarin past.](https://pitch.law/nl/academy/children-online-kids-act-and-age-verification) - ### [De Cloud and AI Development Act: soevereiniteitsregels voor de aankoop van cloud en AI](https://pitch.law/nl/academy/cloud-and-ai-development-act) [Wat het voorstel van de Commissie voor een verordening cloud- en AI-ontwikkeling zou vragen van cloudaanbieders die aan de overheid verkopen, van aanbestedende diensten en van inschrijvers op cloud- en AI-opdrachten, en hoe het zich verhoudt tot de Data Act en de aanbestedingsrichtlijn.](https://pitch.law/nl/academy/cloud-and-ai-development-act) - ### [Verordening cyberweerbaarheid III: importeurs, distributeurs, open source en contracten](https://pitch.law/nl/academy/cyber-resilience-act-importers-distributors-open-source) [De plichten van importeurs, distributeurs en gemachtigde vertegenwoordigers onder de artikelen 18 tot en met 23 van Verordening (EU) 2024/2847, wanneer een wederverkoper fabrikant wordt, hoe vrije en opensourcesoftware en haar stewards worden behandeld, en welke bedingen daaruit volgen.](https://pitch.law/nl/academy/cyber-resilience-act-importers-distributors-open-source) - ### [Verordening cyberweerbaarheid I: welke producten vallen eronder, en in welke klasse](https://pitch.law/nl/academy/cyber-resilience-act-products-and-classes) [Hoe je nagaat of hardware of software die je verkoopt onder Verordening (EU) 2024/2847 valt, of het een gewoon, belangrijk (klasse I of II) of kritiek product is en welke conformiteitsroute daaruit volgt, met de data tot 11 december 2027.](https://pitch.law/nl/academy/cyber-resilience-act-products-and-classes) - ### [Verordening cyberweerbaarheid II: kwetsbaarheden aanpakken en melden sinds 11-09-2026](https://pitch.law/nl/academy/cyber-resilience-act-vulnerability-handling-and-reporting) [Wat fabrikanten sinds 11 september 2026 onder artikel 14 van Verordening (EU) 2024/2847 moeten melden, binnen 24 uur, 72 uur, 14 dagen en één maand, en welke plichten rond kwetsbaarheden uit bijlage I, deel II, volgen vanaf 11 december 2027.](https://pitch.law/nl/academy/cyber-resilience-act-vulnerability-handling-and-reporting) - ### [Cyberincidenten over de grenzen heen: de verordening cybersolidariteit](https://pitch.law/nl/academy/cyber-solidarity-act) [Wat Verordening (EU) 2025/38 opzet, het Europees waarschuwingssysteem voor cyberbeveiliging, het noodmechanisme voor cyberbeveiliging met de EU-cyberbeveiligingsreserve en het evaluatiemechanisme voor incidenten, hoe een bedrijf dat door een zwaar incident wordt getroffen ervan kan profiteren, en wat het betekent voor aanbieders van beheerde beveiligingsdiensten.](https://pitch.law/nl/academy/cyber-solidarity-act) ## Even sparren? Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis. [Plan een gesprek](https://pitch.law/nl/schedule)