Naar de inhoud
pitch

Heb ik een EU-vertegenwoordiger nodig onder de AVG (artikel 27)?

Wanneer een bedrijf buiten de EU een vertegenwoordiger in de Unie moet aanwijzen, de ene uitzondering en wanneer die faalt, wat de volmacht moet zeggen en wat er gebeurt als je er geen aanwijst.

Pitch legt uit wanneer een bedrijf buiten de EU een AVG-vertegenwoordiger moet aanwijzen. Dat moet als je goederen of diensten aanbiedt aan mensen in de EU, of hun gedrag daar observeert (artikelen 3, lid 2, en 27, lid 1). De enige uitzondering vraagt alle drie de voorwaarden: incidentele verwerking, geen grootschalige gevoelige gegevens en geen waarschijnlijk risico voor personen.

Door
Door , Advocaat
Gepubliceerd
Bijgewerkt

Onderdeel van je doel: AVG en privacy

Het juridisch kader

Artikel 27 van de AVG (in het Engels GDPR) is bedoeld voor een verwerkingsverantwoordelijke of verwerker die niet in de Unie gevestigd is, maar toch onder de AVG valt via artikel 3, lid 2. Dat is zo als de verwerking verband houdt met:

  • het aanbieden van goederen of diensten aan mensen in de Unie, ook als ze er niet voor betalen; of
  • het observeren van hun gedrag, voor zover dat gedrag in de Unie plaatsvindt.

Zo'n bedrijf moet schriftelijk een vertegenwoordiger in de Unie aanwijzen (artikel 27, lid 1). Ben je gevestigd in de EU of de EER, dan geldt artikel 27 niet voor jou: dan is artikel 3, lid 1, van toepassing.

Wanneer "bied je aan" of "observeer je"?

Het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB) legt beide begrippen uit in zijn richtsnoeren 3/2018 over de territoriale werkingssfeer van de AVG. Een website die je vanuit de EU kunt openen, is niet genoeg. Het gaat om een kennelijk voornemen om mensen in de Unie te bereiken. Aanwijzingen daarvoor zijn:

  • EU-talen of -valuta die niet die van je thuismarkt zijn;
  • levering aan EU-landen;
  • vermeldingen van klanten in de EU;
  • marketing gericht op EU-landen.

Observeren omvat het volgen en profileren van gedrag online, bijvoorbeeld bezoekers volgen met cookies of vergelijkbare technieken om profielen op te bouwen of hun gedrag te analyseren.

De uitzondering in artikel 27, lid 2

De verplichting geldt niet voor:

  1. verwerking die incidenteel is, niet op grote schaal bijzondere categorieën van gegevens (artikel 9, lid 1) of gegevens over strafrechtelijke veroordelingen (artikel 10) omvat, en waarschijnlijk geen risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van personen; of
  2. een overheidsinstantie of overheidsorgaan.

De drie voorwaarden van de eerste uitzondering moeten allemaal gelden. Een bedrijf dat elke week aan EU-klanten verkoopt, verwerkt niet incidenteel. Een bedrijf dat op grote schaal gezondheidsgegevens verwerkt, faalt op de tweede voorwaarde, hoe klein het ook is.

Hoe de volmacht en de vertegenwoordiger eruitzien

  • De vertegenwoordiger moet gevestigd zijn in een lidstaat waar de personen wier gegevens je verwerkt zich bevinden (artikel 27, lid 3). Bedien je meerdere landen, dan volstaat er één.
  • Het kan een natuurlijke of een rechtspersoon zijn, en die handelt namens jou op grond van een schriftelijke volmacht. De EDPB raadt één met naam genoemde contactpersoon aan.
  • Toezichthoudende autoriteiten en personen kunnen zich tot de vertegenwoordiger richten, naast jou of in jouw plaats, over alle kwesties rond de verwerking (artikel 27, lid 4).
  • De aanwijzing laat je eigen verantwoordelijkheid onverlet. Een rechtsvordering tegen jou blijft mogelijk (artikel 27, lid 5).
  • De identiteit van de vertegenwoordiger hoort in de informatie die je aan personen geeft (artikelen 13 en 14) en in je register van verwerkingsactiviteiten (artikel 30). Je hoeft de aanwijzing niet aan een autoriteit te melden.
  • Volgens de EDPB zijn de rollen van vertegenwoordiger en functionaris voor gegevensbescherming (DPO) niet verenigbaar. De vertegenwoordiger handelt op jouw instructies, terwijl een DPO onafhankelijk moet zijn.

Als je er geen aanwijst

Het ontbreken van een vertegenwoordiger is op zich al een inbreuk op de AVG. Artikel 83, lid 4, onder a) staat administratieve geldboeten toe tot 10 miljoen euro of, voor een onderneming, tot 2 % van de totale wereldwijde jaaromzet (het hoogste bedrag telt) voor inbreuken op de verplichtingen van verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers in de artikelen 25 tot en met 39. Artikel 27 is er een van.

In de praktijk

Een softwarebedrijf in India verkoopt een abonnement aan klanten in België en Duitsland, met een Duitstalige website en prijzen in euro. Het richt zich op mensen in de Unie, verwerkt elke dag klantgegevens en heeft geen kantoor in de EU. Het heeft een vertegenwoordiger nodig in België of Duitsland.

Een ambachtsman in Canada verkoopt een handvol stuks per jaar aan EU-kopers die zijn winkel via een marktplaats vonden. Als de verwerking echt incidenteel is, alleen bestel- en leveringsgegevens omvat en die kopers waarschijnlijk geen risico oplevert, kan de uitzondering van artikel 27, lid 2, gelden. Schrijf die beoordeling op. Begint dezelfde winkel te adverteren in EU-talen en elke week te leveren, dan is de uitzondering weg.

Een Amerikaans analysebedrijf verwerkt gegevens uitsluitend voor EU-verwerkingsverantwoordelijken. Bij een verwerker volgt de plicht uit de gerichtheid die voor de verwerkingsverantwoordelijke gebeurt (EDPB-richtsnoeren 3/2018), dus de keten van rollen beslist. Dit is het geval waarin een jurist de contracten moet lezen.

Zo pak je het aan:

  1. Bepaal of artikel 3, lid 2, op je van toepassing is: op wie richt je je, en volg je mensen in de Unie?
  2. Zo ja, toets de drie voorwaarden van de uitzondering, schriftelijk.
  3. Faalt de uitzondering, kies dan een vertegenwoordiger in een lidstaat waar je klanten zitten en onderteken de volmacht.
  4. Zet de vertegenwoordiger in je privacyverklaring en in je register van verwerkingsactiviteiten.
  5. Spreek af hoe snel je antwoordt als de vertegenwoordiger een verzoek van een autoriteit of een persoon doorstuurt.

Voor een eerste indicatie in enkele minuten gebruik je onze gratis EU-vertegenwoordiger-check. Dat is geen advies en je antwoorden blijven in je browser. Pitch kan vanuit België optreden als jouw EU-vertegenwoordiger. Pitch is in België gevestigd, dus dat past als je klanten daar zitten.

Veelgestelde vragen

Is de AVG van toepassing op mijn bedrijf buiten de EU?

Ja, als je goederen of diensten aanbiedt aan mensen in de EU, of hun gedrag daar observeert (artikel 3, lid 2). Bereikbaar zijn vanuit de EU is niet genoeg: je moet je op mensen in de Unie richten.

Heb ik een EU-vertegenwoordiger nodig als EU-bezoekers mijn website kunnen openen?

Niet daarom alleen. De EDPB zoekt naar een voornemen om de Unie te bereiken, zoals EU-talen, prijzen in euro, levering aan EU-landen of marketing daar. Bezoekers volgen om ze te profileren kan je onder het observeren brengen.

Is een EU-vertegenwoordiger hetzelfde als een functionaris voor gegevensbescherming?

Nee. Een vertegenwoordiger is je aanspreekpunt in de Unie en handelt op jouw instructies. Een DPO moet onafhankelijk zijn. De EDPB beschouwt de twee rollen als onverenigbaar voor dezelfde persoon. Zie ook onze DPO-check.

Moet ik de vertegenwoordiger melden aan een gegevensbeschermingsautoriteit?

Nee. De AVG vraagt geen melding. Je moet de vertegenwoordiger wel noemen in je privacyverklaring en in je register van verwerkingsactiviteiten.

Neemt de vertegenwoordiger mijn aansprakelijkheid over?

Nee. Je verantwoordelijkheid blijft de jouwe en een rechtsvordering tegen jou blijft mogelijk (artikel 27, lid 5).

Hoe dit samenhangt

Artikel 27 hoort bij je bredere AVG-programma. De naam van de vertegenwoordiger hoort in je register van verwerkingen en verzoeken die bij de vertegenwoordiger binnenkomen, beantwoord je via je afhandeling van verzoeken. Geef je ook gegevens door buiten de EU, lees dan internationale doorgifte na Schrems II.

In het kort

  • Twee aanleidingen: goederen of diensten aanbieden aan mensen in de EU, of hun gedrag observeren
  • De uitzondering vraagt alle drie de voorwaarden: incidenteel, geen grootschalige gevoelige gegevens, onwaarschijnlijk risico
  • Wijs schriftelijk aan, in een lidstaat waar je klanten zitten
  • Niet aanwijzen is op zich al een inbreuk

Even sparren?

Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis.

Plan een gesprek