Naar de inhoud
pitch

CyberFundamentals (CyFun) en NIS2

Hoe toon je in België aan dat je de NIS2-maatregelen neemt? Het CyberFundamentals-referentiekader van het CCB, ISO/IEC 27001 of een inspectie: wat de wet en het koninklijk besluit zeggen, en welke termijnen gelden voor essentiële en belangrijke entiteiten.

Pitch helpt je kiezen hoe je je NIS2-naleving aantoont. Essentiële entiteiten kiezen het CyberFundamentals-kader van het CCB, ISO/IEC 27001 of een inspectie door het CCB; belangrijke entiteiten mogen zich vrijwillig laten beoordelen. Een geslaagde beoordeling geeft een vermoeden van naleving, geen vrijstelling (artikelen 39 tot 42 van de wet).

Door
Door , Advocaat
Gepubliceerd
Bijgewerkt

Onderdeel van je doel: NIS2: valt jouw bedrijf eronder?

Het juridisch kader

De NIS2-wet van 26 april 2024 verplicht essentiële en belangrijke entiteiten om passende maatregelen voor cyberbeveiligingsrisico's te nemen (artikel 30). Hoe je aantoont dat je dat doet, regelen de artikelen 39 tot 43 van de wet en het koninklijk besluit van 9 juni 2024 (hierna het koninklijk besluit). Het referentiekader dat het CCB daarvoor ontwikkelt, heet CyberFundamentals, kortweg CyFun.

Wat CyberFundamentals is

Het koninklijk besluit draagt het CCB op om, in overleg met de betrokken partijen, een referentiekader uit te werken, te actualiseren en bekend te maken, met de praktische modaliteiten om de minimale maatregelen van artikel 30, lid 3, van de wet te beoordelen. Dat kader beschrijft, op evenredige wijze, ten minste drie zekerheidsniveaus: basis, belangrijk en essentieel (artikel 4 van het koninklijk besluit). Het CCB publiceert het als CyberFundamentals (CyFun). De actuele versie vind je bij het CCB.

Het alternatief: ISO/IEC 27001

Essentiële entiteiten kiezen voor hun beoordeling een of meer referentiekaders die al hun netwerk- en informatiesystemen omvatten: het kader van het CCB of de norm NBN EN ISO/IEC 27001 (artikel 5, lid 1, van het koninklijk besluit). Belangrijke entiteiten die zich vrijwillig laten beoordelen, kiezen een van beide (artikel 5, lid 2). Het gekozen kader moet dus je volledige informatiesysteem dekken, niet alleen een deel ervan.

Verplicht of vrijwillig

  • Essentiële entiteiten ondergaan een regelmatige conformiteitsbeoordeling. Ze kiezen tussen een beoordeling door een door het CCB erkende conformiteitsbeoordelingsinstantie op basis van een referentiekader, of een inspectie door het CCB (artikel 39 van de wet). Wie het kader van het CCB kiest, haalt een certificering voor het niveau "essentieel" (artikel 6 van het koninklijk besluit). Met een motivering, gebaseerd op de risicoanalyse, kan een verificatie voor een lager niveau volstaan (artikel 7). Wie voor ISO/IEC 27001 kiest, behaalt een certificering via regelmatige audits (artikel 8).
  • Belangrijke entiteiten kunnen zich vrijwillig laten beoordelen (artikel 41 van de wet). Kiezen ze het kader van het CCB, dan krijgen ze een verificatieverklaring van minstens het niveau "belangrijk" en verrichten ze elk jaar een zelfbeoordeling die een erkende instantie verifieert (artikel 11 van het koninklijk besluit). De maatregelen van artikel 30 gelden hoe dan ook.

De beoordeling gebeurt door een instantie die het CCB erkent (artikel 40 van de wet). Het CCB houdt de lijst van erkende instanties bij (artikel 43).

Wat een geslaagde beoordeling je geeft

Entiteiten die zich aan een conformiteitsbeoordeling onderwerpen, worden tot bewijs van het tegendeel geacht de verplichtingen van artikel 30 na te leven (artikel 42 van de wet). Dat is een weerlegbaar vermoeden, geen vrijstelling. Ongeacht het gekozen kader moet je een continue verbetering kunnen aantonen (artikel 23, lid 3, van het koninklijk besluit). Essentiële entiteiten bezorgen hun conformiteitsattest en hun risicoanalyse elektronisch aan het CCB (artikel 9).

Termijnen voor essentiële entiteiten

Het koninklijk besluit rekent vanaf de inwerkingtreding van de wet (18 oktober 2024) of vanaf de aanwijzing door het CCB (artikel 22 en 23):

Route Binnen 18 maanden (18 april 2026) Binnen 30 maanden (18 april 2027)
Certificering Een verificatie voor het niveau "basis" of "belangrijk" van het CCB-kader, of de bepaling van het toepassingsgebied en de toepasselijkheidsverklaring bij ISO/IEC 27001 De certificering zelf
Inspectie Een zelfbeoordeling van het niveau "basis" of "belangrijk", of het informatiebeveiligingsbeleid, het toepassingsgebied en de toepasselijkheidsverklaring bij ISO/IEC 27001 Een stand van zaken van de voortgang

De eerste datum is al voorbij. Heb je er een gemist, ga dan na wat je kunt inhalen en leg vast waarom het te laat is. Voor belangrijke entiteiten is de beoordeling vrijwillig en geldt dus geen vaste termijn.

In de praktijk

Een grote logistieke groep is een essentiële entiteit. Ze kiest voor certificering op basis van het CCB-kader. Binnen 18 maanden liet ze een verificatie uitvoeren voor het niveau "belangrijk", op basis van haar risicoanalyse. Tegen 18 april 2027 moet ze de certificering op het niveau "essentieel" hebben, tenzij ze met een motivering voor een lager niveau kiest (artikel 7). Ze houdt de gap-analyse, het actieplan en de bewijzen per maatregel in één dossier bij.

Een middelgroot softwarebedrijf is een belangrijke entiteit. Het kiest voor de vrijwillige route: een jaarlijkse zelfbeoordeling op het niveau "belangrijk", geverifieerd door een erkende instantie. Zo heeft het iets om te tonen aan klanten die vragen of het NIS2-conform is.

Een bedrijf dat al ISO/IEC 27001 heeft, hoeft niet opnieuw te beginnen. Het gaat na of het toepassingsgebied al zijn netwerk- en informatiesystemen omvat en of de toepasselijkheidsverklaring de maatregelen van artikel 30 dekt.

Start met drie stappen: bepaal de entiteitscategorie (Valt mijn bedrijf onder NIS2?), kies het kader en doe een gap-analyse tegenover de maatregelen. Onze NIS2-dienst begeleidt dat.

Veelgestelde vragen

Is CyberFundamentals verplicht?

Nee. Essentiële entiteiten kiezen tussen het CCB-kader, ISO/IEC 27001 of een inspectie door het CCB. Belangrijke entiteiten mogen zich vrijwillig laten beoordelen. Verplicht zijn wel de maatregelen van artikel 30.

Geldt een certificering als bewijs van naleving?

Als vermoeden tot bewijs van het tegendeel (artikel 42 van de wet). Het CCB kan dus nog steeds vaststellen dat je tekortschiet.

Welk niveau moet ik halen?

Voor essentiële entiteiten in beginsel het niveau "essentieel". Een lager niveau kan, mits je het motiveert met je risicoanalyse en op eigen verantwoordelijkheid (artikel 7 van het koninklijk besluit). Belangrijke entiteiten halen minstens het niveau "belangrijk" als ze voor de vrijwillige verificatie kiezen (artikel 11).

Wie voert de beoordeling uit?

Een conformiteitsbeoordelingsinstantie die het CCB erkent (artikel 40 van de wet). Het CCB houdt de lijst van erkende instanties bij (artikel 43). Kies je als essentiële entiteit voor een inspectie, dan voert de inspectiedienst van het CCB die uit (artikel 39, 2°).

Hoe dit samenhangt

Eerst registreer je je (NIS2-registratie bij het CCB). De risico's als je tekortschiet, staan in NIS2-boetes en aansprakelijkheid van bestuurders. Vragen je klanten naar je beveiliging, lees dan NIS2 voor leveranciers. Incidenten volg je op met de workflow voor datalekken. Wil je snel een eerste indicatie? Probeer onze gratis NIS2-check.

Laatste nieuws

In het kort

  • CyberFundamentals is het referentiekader van het CCB, met drie niveaus: basis, belangrijk en essentieel
  • ISO/IEC 27001 is het alternatief
  • Essentiële entiteiten moeten hun naleving laten beoordelen, belangrijke entiteiten mogen
  • Een geslaagde beoordeling geldt als vermoeden van naleving, niet als vrijbrief

Meer over Data

Even sparren?

Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis.

Plan een gesprek