De vereenvoudigingsrichtlijn consumentenrecht
Het voorstel van de Commissie van 11 november 2026 om de richtlijn consumentenrechten en de e-privacyrichtlijn lichter te maken: minder informatieplichten, een nieuwe regel voor streamingabonnementen en in-app-aankopen, en de band met de Digital Fairness Act.
- Door
- Door Bart Lieben, Advocaat
- Nagelezen door
- Bart Lieben, Advocaat
- Gepubliceerd
Het juridisch kader
Naast de Digital Fairness Act stelde de Europese Commissie op 11 november 2026 een richtlijn voor tot wijziging van de Richtlijnen 2011/83/EU en 2002/58/EG wat betreft de vereenvoudiging van bepaalde regels inzake consumentenbescherming, referentie COM(2026) 1110 final, procedure 2026/0357 (COD). De Commissie bundelt beide teksten op haar pagina over de Digital Fairness Act en kondigde ze aan in een persbericht.
Waarom
De fitnesscheck van het Europese consumentenrecht uit 2024 stelde vast dat het consumentenrecht bedrijven weinig last bezorgt, zonder rapportageplichten, maar dat gerichte vereenvoudiging mogelijk is, vooral in de richtlijn consumentenrechten. Het voorstel hoort bij het REFIT-programma van de Commissie en heeft bijzondere aandacht voor kmo's. Volgens de toelichting lees je het samen met de Digital Fairness Act.
Wat er verandert in de richtlijn consumentenrechten
- Digitale inhoud met directe toegang. Vraagt een consument meteen toegang tot digitale inhoud zonder materiële drager, en verliest hij zo zijn herroepingsrecht, dan hoeft de handelaar geen informatie over dat recht meer te geven.
- Microtransacties. Een nieuwe categorie dekt extra digitale inhoud of functies die je binnen een lopende digitale dienst bij dezelfde handelaar koopt, voor hoogstens 50 euro (of hetzelfde in virtuele munt). Daarvoor volstaan de belangrijkste kenmerken en de totale prijs, vóór de bestelling en in het bestelproces, zonder identiteit en contactgegevens telkens te herhalen.
- Audio- en videoabonnementen. Vroeg de consument om de dienst meteen te starten, dan wordt de herroepingstermijn één maand. Wie herroept, betaalt de gemiddelde maandprijs berekend over de volledige looptijd, en de handelaar levert tot het einde van die eerste maand. Dat vervangt de huidige vergoeding in verhouding tot wat al geleverd is.
- Minder informatieplichten. De precontractuele informatie over klachtenbehandeling, klantenservice en dienst na verkoop, commerciële garanties, gedragscodes en buitengerechtelijke geschillenbeslechting verdwijnt.
- Financiële diensten. De definitie noemt voortaan ook cryptoactivadiensten. De regel over eerlijke online interfaces voor financiële diensten (artikel 16 sexies) verdwijnt, omdat het verbod op dark patterns in de Digital Fairness Act die ook dekt.
- Herroepingsknop. Artikel 11 bis over de herroepingsfunctie gaat eruit, want artikel 24 van de Digital Fairness Act neemt het over.
Wat er verandert in de e-privacyrichtlijn
Artikel 13 van Richtlijn 2002/58/EG over ongevraagde direct marketing geldt niet meer voor berichten van handelaars aan consumenten. Die verhuizen naar artikel 28 van de Digital Fairness Act, dat de toestemmingsregel en de soft opt-in voor bestaande klanten behoudt. Marketing naar zakelijke contacten blijft onder de e-privacyregels.
Stand en volgende stappen
Het gaat om een voorstel in de gewone wetgevingsprocedure. Het Europees Parlement en de Raad bespreken het samen met de Digital Fairness Act. Als richtlijn moet het worden omgezet: lidstaten krijgen twaalf maanden na de inwerkingtreding om hun regels aan te nemen en toe te passen (artikel 3). De tekst bevat nog lege plaatsen voor de artikelnummers van de Digital Fairness Act, zo nauw hangen beide samen.
Veelgestelde vragen
Gaat de consumentenbescherming hierdoor achteruit?
Volgens de Commissie verminderen de maatregelen lasten zonder verlies aan bescherming. Sommige wijzigingen geven consumenten zelfs meer tijd, zoals de maand bedenktijd bij streamingabonnementen.
Moeten we nu al iets aanpassen?
Nee. Er geldt niets tot de richtlijn is aangenomen en omgezet. Noteer wel welke sjablonen en afrekenteksten zouden wijzigen, dan pak je ze samen aan met het werk voor de Digital Fairness Act.
Waarom een richtlijn en geen deel van de verordening?
De richtlijn consumentenrechten blijft een richtlijn, dus wijzigingen lopen via een wijzigingsrichtlijn. De Digital Fairness Act vervangt de richtlijn oneerlijke handelspraktijken door een verordening.
Hoe dit samenhangt
Het voorstel hoort bij de Digital Fairness Act; de regels voor creators en merken lees je in influencers en het recht. We werken consumentenvoorwaarden, bestelprocessen en abonnementsvoorwaarden bij binnen commerciële contracten en transacties. Contractreview toetst bestaande voorwaarden en Document Studio maakt de nieuwe versies klaar; onze eigen AI doet de eerste ronde en een advocaat kijkt elk resultaat na.
Wat dit voor jou betekent
Een videostreamingdienst laat nieuwe abonnees meteen kijken. Vandaag betaalt een consument die binnen veertien dagen herroept een evenredig bedrag. Onder het voorstel krijgt hij een maand, betaalt hij één maand aan de gemiddelde prijs en kan hij blijven kijken tot het einde van die maand.
Een gamestudio verkoopt skins van 4,99 euro in een game die de consument al speelt. Bij het afrekenen volstaat dan wat de skin doet en wat hij kost, in plaats van telkens het volledige pakket precontractuele informatie.
Een webshop stuurt nieuwsbrieven naar consumenten. De rechtsgrond verschuift van de nationale e-privacyregels naar artikel 28 van de Digital Fairness Act, met dezelfde logica van toestemming en afmelden.