Het EU-digitaal regelboek in 2026: wat geldt voor jou, en vanaf wanneer

Het juridisch kader

De EU regelt de digitale economie via tientallen afzonderlijke teksten. Dit artikel zet de belangrijkste op een rij, per thema, met hun stand van zaken op 13 november 2026. Je komt drie soorten teksten tegen:

• een verordening geldt rechtstreeks in elke lidstaat vanaf de data die ze zelf vastlegt;
• een richtlijn moet in nationaal recht worden omgezet, dus in België heb je ook de Belgische wet of het decreet nodig;
• een voorstel is geen wet. Het kan nog veranderen, of er komt nooit iets van.

Elke handeling linkt naar haar pagina op EUR-Lex. Voorstellen linken ook naar de Legislative Observatory van het Europees Parlement, waar je ziet hoe ver de procedure staat.

Artificiële intelligentie

Tekst	Stand	Data
AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689	In werking sinds 1 augustus 2024, geldt stap voor stap	Verboden en AI-geletterdheid vanaf 2 februari 2025; AI-modellen voor algemene doeleinden vanaf 2 augustus 2025; de meeste andere regels vanaf 2 augustus 2026; hoog risico vanaf 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I)
Digitale omnibus inzake AI, Verordening (EU) 2026/1744	In werking sinds 27 juli 2026	Nieuwe verboden vanaf 2 december 2026; markering van output door oudere generatieve systemen uiterlijk 2 december 2026; nationale testomgevingen uiterlijk 2 augustus 2027
Richtlijn productaansprakelijkheid (EU) 2024/2853	In werking sinds 8 december 2024	Omzetting uiterlijk 9 december 2026; geldt voor producten die na die datum in de handel komen
Digitale omnibus, COM(2025) 837, 2025/0360(COD)	Voorstel van 19 november 2025, wacht op een beslissing van de parlementaire commissie	Zou de AVG, de cookieregel en de Data Act wijzigen

Cyberbeveiliging

Tekst	Stand	Data
Verordening cyberweerbaarheid, Verordening (EU) 2024/2847	In werking sinds 10 december 2024	Hoofdstuk IV vanaf 11 juni 2026; meldplicht van artikel 14 vanaf 11 september 2026; al de rest vanaf 11 december 2027
NIS2-richtlijn (EU) 2022/2555	In werking sinds 16 januari 2023	In België de NIS2-wet van 26 april 2024 (Belgisch Staatsblad 17 mei 2024), in werking sinds 18 oktober 2024
Cyberbeveiligingsverordening, Verordening (EU) 2019/881 en de herziening COM(2026) 11, 2026/0011(COD)	Verordening in werking; herziening voorgesteld, wacht op een beslissing van de parlementaire commissie
Wijziging van NIS2, COM(2026) 13 van 20 januari 2026, 2026/0012(COD)	Voorstel, wacht op een beslissing van de parlementaire commissie
Cybersolidariteitsverordening, Verordening (EU) 2025/38	In werking sinds 4 februari 2025

Data

Tekst	Stand	Data
Data Act, Verordening (EU) 2023/2854	Geldt sinds 12 september 2025	Ontwerpplicht van artikel 3, lid 1, voor producten die na 12 september 2026 in de handel komen
Datagovernanceverordening, Verordening (EU) 2022/868	Geldt sinds 24 september 2023
Openbaredatarichtlijn (EU) 2019/1024 en Uitvoeringsverordening (EU) 2023/138 over datasets met een hoge waarde	In werking	Datasets met een hoge waarde sinds 9 juni 2024
Europese ruimte voor gezondheidsgegevens, Verordening (EU) 2025/327	In werking sinds 25 maart 2025	Geldt in stappen op 26 maart 2027, 2029, 2031 en 2035
Auteursrechtrichtlijn (EU) 2019/790, artikelen 3 en 4	In werking	Uitzonderingen voor tekst- en datamining, belangrijk voor AI-training
AVG, Verordening (EU) 2016/679 en e-privacyrichtlijn 2002/58/EG	Gelden	AVG sinds 25 mei 2018

Platforms, consumenten en media

Tekst	Stand	Data
Digitaledienstenverordening (DSA), Verordening (EU) 2022/2065	Geldt sinds 17 februari 2024
Digitalemarktenverordening (DMA), Verordening (EU) 2022/1925	Geldt sinds 2 mei 2023
EU KIDS Act, COM(2026) 681 van 17 september 2026, 2026/0286(COD)	Voorstel, wacht op een beslissing van de parlementaire commissie
Aanbeveling (EU) 2026/1035 van de Commissie over leeftijdsverificatie	Aangenomen op 29 april 2026, niet bindend
Digital Fairness Act	Voorgesteld op 11 november 2026	Bestaand consumentenrecht: Richtlijn 2005/29/EG, Richtlijn 2011/83/EU en Richtlijn (EU) 2019/2161
Europese toegankelijkheidsrichtlijn (EU) 2019/882	Geldt sinds 28 juni 2025	In België via verschillende federale en regionale wetten en decreten
Richtlijn (EU) 2016/2102 over de toegankelijkheid van websites	Geldt	Websites en apps van de overheid
Europese verordening mediavrijheid, Verordening (EU) 2024/1083	Geldt sinds 8 augustus 2025
Richtlijn audiovisuele mediadiensten 2010/13/EU	Geldt, zoals gewijzigd

Identiteit, overheid en overheidsopdrachten

Tekst	Stand	Data
eIDAS, Verordening (EU) nr. 910/2014, gewijzigd door Verordening (EU) 2024/1183	Wijziging in werking sinds 20 mei 2024	Wallets binnen 24 maanden na de inwerkingtreding van de uitvoeringshandelingen (artikel 5 bis)
Antiwitwasverordening (EU) 2024/1624	In werking sinds 9 juli 2024	Geldt vanaf 10 juli 2027
Europese bedrijfswallets, COM(2025) 838, 2025/0358(COD)	Voorstel; het Parlement bevestigde op 7 oktober 2026 zijn onderhandelingsmandaat
Verordening interoperabel Europa, Verordening (EU) 2024/903	Geldt sinds 12 juli 2024	Sommige bepalingen vanaf 12 januari 2025
Eén digitale toegangspoort, Verordening (EU) 2018/1724	Geldt
Cloud and AI Development Act, COM(2026) 502 van 3 juni 2026, 2026/0138(COD)	Voorstel, wacht op een beslissing van de parlementaire commissie	Raakt aan Richtlijn 2014/24/EU over overheidsopdrachten

Rekenkracht, chips en financiering

Tekst	Stand	Data
EuroHPC, Verordening (EU) 2021/1173 van de Raad, gewijzigd door Verordening (EU) 2026/150 van de Raad	Wijziging in werking sinds 20 januari 2026
Chipverordening, Verordening (EU) 2023/1781 en Chips Act 2.0, COM(2026) 504, 2026/0139(COD)	Verordening geldt; het voorstel van 3 juni 2026 zou ze intrekken
Quantum Act	Verwacht op 18 november 2026
Digitaal Europa, Verordening (EU) 2021/694, Horizon Europa, Verordening (EU) 2021/695, InvestEU, Verordening (EU) 2021/523	Gelden	Financieringsprogramma's

Wat er in 2026 bewoog

Het jaar bracht één aangenomen wijziging van een bestaande handeling en een golf aan voorstellen.

• Aangenomen. De digitale omnibus inzake AI verschoof de hoogrisicodata van de AI-verordening naar 2 december 2027 en 2 augustus 2028 en voegde twee verboden toe. Verordening (EU) 2026/150 van de Raad wijzigde de EuroHPC-regels vanaf 20 januari 2026. De Commissie nam op 29 april 2026 haar aanbeveling over leeftijdsverificatie aan.
• Van toepassing geworden. Hoofdstuk IV van de verordening cyberweerbaarheid op 11 juni 2026, de meldplicht op 11 september 2026, de ontwerpplicht van de Data Act voor nieuwe verbonden producten op 12 september 2026, en het grootste deel van de AI-verordening, met de transparantie van artikel 50, op 2 augustus 2026.
• Voorgesteld. De herziening van de cyberbeveiligingsverordening (COM(2026) 11), de wijziging van NIS2 van 20 januari 2026, de Cloud and AI Development Act en Chips Act 2.0 op 3 juni 2026, de EU KIDS Act op 17 september 2026 en de Digital Fairness Act op 11 november 2026.

In de praktijk

De meeste teksten richten zich op een bepaalde rol. Vertrek dus van wat je onderneming doet, niet van de lijst.

Een softwarebedrijf dat een SaaS-tool verkoopt in België krijgt meestal te maken met de AVG, de overstapregels voor clouddiensten uit de Data Act, de AI-verordening als de tool AI gebruikt, de richtlijn productaansprakelijkheid voor producten die na 9 december 2026 in de handel komen, en de verordening cyberweerbaarheid als het software verkoopt die een product met digitale elementen is. Levert het aan de overheid, dan komen ook de verordening interoperabel Europa en het overheidsopdrachtenrecht in beeld. Zie SaaS-overeenkomsten.

Een fabrikant van verbonden machines heeft te maken met de ontwerpplicht van de Data Act voor producten die na 12 september 2026 in de handel komen, de meldplicht van de verordening cyberweerbaarheid sinds 11 september 2026, de AI-verordening als een veiligheidsfunctie op AI draait, en productaansprakelijkheid.

Een webwinkel krijgt de AVG en de cookieregels, het consumentenrecht, de Europese toegankelijkheidsrichtlijn sinds 28 juni 2025 voor zijn e-commercedienst (artikel 2, lid 2, punt f; micro-ondernemingen die diensten verlenen zijn vrijgesteld volgens artikel 4, lid 5) en, als marktplaats, de DSA.

Een merkhouder kan de meldings- en actieprocedure en de betrouwbare flaggers uit de DSA inzetten tegen namaak. Zie online merkbescherming.

Een onderneming in een NIS2-sector in België moet sinds 18 oktober 2024 de Belgische NIS2-wet volgen. Zie de NIS2-richtlijn.

Praktische stappen

1. Maak een lijst van je rollen. Aanbieder, gebruiksverantwoordelijke, fabrikant, gegevenshouder, platform, leverancier van de overheid. Elke rol brengt andere teksten mee.
2. Zet de data op een rij. Breng elke toepasselijke datum samen in één kalender. Ons AI Act-register doet dat voor AI, en ons contractregister volgt de plichten uit je contracten op.
3. Scheid wet en voorstel. Pas je compliance niet aan voor een voorstel, maar hou er wel rekening mee in je budget.
4. Bekijk je contracten. Veel van deze regels vragen schriftelijke afspraken: AI-ketens (artikel 25, lid 4, AI-verordening), datadeling (hoofdstuk IV Data Act), overstappen tussen clouddiensten (hoofdstuk VI Data Act).
5. Documenteer. De meeste teksten vragen dat je aantoont wat je deed. Je verwerkingsregister is een goed vertrekpunt.

Veelgestelde vragen

Welke regels gelden voor elke onderneming?

De AVG, als je persoonsgegevens verwerkt, en dat doet bijna elke onderneming. De meeste andere hangen af van je sector, omvang of rol.

Hebben voorstellen al rechtsgevolgen?

Nee. Een voorstel wordt pas wet als Parlement en Raad het aannemen en het in het Publicatieblad verschijnt.

Hoe weet ik of een datum nog klopt?

Open de geconsolideerde versie op EUR-Lex. Data in een verordening veranderen alleen via een nieuwe wetgevingshandeling, zoals de digitale omnibus inzake AI liet zien.

Waar staan de Belgische regels?

Richtlijnen zoals NIS2, de toegankelijkheidsrichtlijn en de richtlijn productaansprakelijkheid moeten in Belgisch recht worden omgezet. Verordeningen zoals de AI-verordening, de Data Act en de DSA gelden rechtstreeks, met nationale regels over toezichthouders en sancties.

Hoe dit samenhangt

Dit is het openingsartikel van onze reeks over het Europese digitale regelboek. De verdiepende artikels, per thema:

• AI: de digitale omnibus inzake AI, de AI Act-tijdlijn, AI voor algemene doeleinden: praktijkcodes, richtsnoeren en normen, AI-testomgevingen voor regelgeving en testen onder reële omstandigheden, AI, software en de nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid en de bredere digitale omnibus: AVG, cookies en de Data Act
• Cyberbeveiliging: de verordening cyberweerbaarheid in drie delen, over producten en klassen, kwetsbaarheden aanpakken en melden en importeurs, distributeurs en open source; de NIS2-richtlijn, het cyberbeveiligingspakket van 2026 en de verordening cybersolidariteit
• Data: de Europese Data Act, ontwerpplichten voor verbonden producten, de datagovernanceverordening, data voor AI, hergebruik van overheidsdata, niet-persoonsgebonden gegevens over de grens en de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens, over secundair gebruik en gegevensvergunningen en EPD-systemen en wellnessapps
• Platformen, consumenten en media: de DSA als instrument voor merkbescherming, plichten van platformen en marktplaatsen onder de DSA, de DMA voor zakelijke gebruikers, kinderen online en leeftijdsverificatie, de Digital Fairness Act, de Europese toegankelijkheidsrichtlijn over toepassingsgebied en uitzonderingen en websites, apps en e-commerce, en de Europese verordening mediavrijheid
• Identiteit, overheid en cloud: de Europese digitale-identiteitsportemonnee, Europese Business Wallets, Interoperabel Europa, de Cloud and AI Development Act en overstappen tussen cloudaanbieders
• Rekenkracht, chips en financiering: AI-fabrieken en EuroHPC, Chips Act 2.0 en de Quantum Act, de EU-opensourcestrategie en financiering voor AI- en digitale projecten

Verwante gidsen: de Europese Data Act, cookies en toestemming, sanctiescreening en witwasbestrijding, RFI- en RFP-procedures, IE-subsidies en fiscale stimuli in België en het praktische overzicht van de AI Act.

Onze teams AI Act-compliance, externe functionaris voor gegevensbescherming en commerciële contracten helpen je uitzoeken welke regels gelden.

Belangrijke data. 2 december 2026: nieuwe AI-verboden. 9 december 2026: richtlijn productaansprakelijkheid. 26 maart 2027: eerste stap van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens. 10 juli 2027: antiwitwasverordening. 2 augustus 2027: nationale AI-testomgevingen. 2 december 2027: hoogrisico-AI onder bijlage III. 11 december 2027: verordening cyberweerbaarheid volledig. 2 augustus 2028: hoogrisico-AI onder bijlage I.