Naar de inhoud
pitch
EN English
Menu

AI en intellectuele eigendom

Advies over de vragen rond intellectuele eigendom die AI oproept, van trainingsdata en tekst- en datamining tot wie eigenaar is van wat een systeem maakt en hoe je je eigen knowhow uit de modellen van anderen houdt.

Door
Door , Advocaat
Gepubliceerd
Bijgewerkt

De vraag

AI roept aan twee kanten vragen over intellectuele eigendom op. Aan de ingang: mag jij, of je leverancier, een model trainen op teksten, beelden, code of gegevens van anderen? Aan de uitgang: wie is eigenaar van wat het systeem maakt, kan je dat beschermen, en maakt het misschien inbreuk op rechten van iemand anders? En daartussen: wat gebeurt er met je vertrouwelijke knowhow als je medewerkers die in een tool plakken?

Voor training kent het Europese recht twee uitzonderingen op het auteursrecht voor tekst- en datamining. Richtlijn (EU) 2019/790 omschrijft dat als elke geautomatiseerde analysetechniek om tekst en gegevens in digitale vorm te analyseren en zo informatie te genereren, zoals patronen, trends en correlaties (artikel 2, punt 2). Artikel 3 laat onderzoeksorganisaties en erfgoedinstellingen toe werken waartoe ze rechtmatig toegang hebben te minen voor wetenschappelijk onderzoek. Artikel 4 laat iedereen toe kopieën te maken van rechtmatig toegankelijke werken voor tekst- en datamining en die te bewaren zolang dat voor de mining nodig is. Volgens artikel 4, lid 3 geldt die algemene uitzondering niet als de rechthebbende het gebruik uitdrukkelijk en op passende wijze heeft voorbehouden, bijvoorbeeld met machineleesbare middelen voor inhoud die online openbaar is gemaakt. De lidstaten moesten de richtlijn omzetten tegen 7 juni 2021.

De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) bouwt daarop voort voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden. Zij moeten een beleid invoeren om het Europese auteursrecht na te leven, ook wat het voorbehoud van rechten volgens artikel 4, lid 3 van de richtlijn betreft, en een voldoende gedetailleerde samenvatting publiceren van de inhoud die voor training is gebruikt, volgens het sjabloon van het AI-bureau (artikel 53, lid 1, c) en d)). Ons artikel over AI, trainingsdata en auteursrecht gaat daar dieper op in.

Over de output bestaat minder zekerheid. Auteursrecht beschermt creaties van mensen. Of iets wat met een AI-tool is gemaakt beschermd is, hangt af van hoeveel de persoon erachter het resultaat heeft gevormd, en de rechtspraak zoekt nog waar de grens ligt. Daarom tellen contracten hier meer dan elders.

Onze aanpak

Eerst bepalen we waar je staat. Train of verfijn je een model, koop je een tool die iemand anders heeft getraind, maak je inhoud met AI, of ben je rechthebbende en wil je je werken uit trainingssets houden? Elk geval vraagt een ander antwoord.

Train of verfijn je zelf? Dan kijken we waar de gegevens vandaan komen, welke licenties en voorwaarden gelden, of je op de uitzondering voor tekst- en datamining kan steunen en of er een voorbehoud is gemaakt. Databanken kunnen een eigen bescherming hebben (databankrecht en bedrijfsgeheimen), en datasets in licentie hebben eigen voorwaarden (data voor AI). Bied je een model voor algemene doeleinden aan, dan helpen we met het auteursrechtbeleid en de samenvatting van de trainingsdata (codes, richtsnoeren en normen).

Ben je rechthebbende? Dan helpen we je een voorbehoud van rechten in te stellen en te documenteren op je website en in je voorwaarden, duidelijk en machineleesbaar. We adviseren ook wat je doet als je je inhoud ergens gebruikt ziet.

Output en eigendom. Omdat het recht over AI-output nog niet vastligt, regelen we het in het contract: wie eigenaar is van de prompts, de verfijning en de resultaten, welke licentie elke partij krijgt en wie het risico draagt van claims van derden. Stellen wij op, dan bouwt onze Document Studio de bepalingen op uit onze clausulebibliotheek. Stuurt een leverancier zijn voorwaarden, dan toetst onze contractreview elke IE-clausule aan ons playbook. Beide draaien op onze eigen AI, en een jurist leest elke bevinding en elke clausule na voordat jij ze ziet. Gaat de deal verder dan IE, kijk dan bij AI-contracten.

Je eigen knowhow. Een bedrijfsgeheim moet het voorwerp zijn geweest van redelijke maatregelen om het geheim te houden (artikel 2, punt 1 van Richtlijn (EU) 2016/943). Laat je medewerkers vertrouwelijk materiaal in een tool stoppen waarvan de voorwaarden de leverancier toelaten het te hergebruiken, dan kan dat je positie verzwakken. We schrijven de regels voor je medewerkers en checken de voorwaarden van de leverancier. Software en code hebben eigen aandachtspunten (software beschermen). Voor de bescherming van creatief werk in het algemeen kan je terecht bij bescherming van auteursrecht.

Wat je mag verwachten

  • Een nota over je positie: welke rechten meespelen, welke uitzonderingen gelden en waar de risico's liggen.
  • Voor trainingsdata: een check van bronnen, licenties en voorbehouden.
  • Voor rechthebbenden: tekst voor een voorbehoud van rechten op je website en in je voorwaarden.
  • Contractbepalingen over eigendom en licenties op modellen, prompts en output, in het Nederlands, Engels, Frans of Duits.
  • Regels voor medewerkers over vertrouwelijke informatie en AI-tools, die passen in je AI-beleid.

Er zijn grenzen. We kunnen niet garanderen dat AI-output auteursrechtelijk beschermd is, want de rechtspraak heeft dat nog niet beslist. En een voorbehoud van rechten zegt anderen wat ze niet mogen. Het houdt niet elke partij tegen die het negeert.

Volgende stap

Vertel ons hoe je AI gebruikt, welke gegevens of inhoud erin gaan en wat eruit komt, en stuur de voorwaarden van leveranciers of licenties die je hebt.

Plan een gesprek of neem contact op.

In het kort

  • Trainingsdata getoetst aan auteursrecht en databankrecht
  • Je voorbehoud tegen tekst- en datamining ingesteld en gedocumenteerd
  • Eigendom van modellen, prompts en output contractueel geregeld
  • Bedrijfsgeheimen beschermd als medewerkers AI-tools gebruiken
  • Nagelezen door een jurist

Onze eigen Legal Tech

Lees ook

Even sparren?

Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis.

Plan een gesprek