Naar de inhoud
pitch
EN English
Menu

Distributie- en agentuurovereenkomsten

Handelsagentuur, alleenverkoop en wederverkoop, opgesteld, nagekeken en beëindigd volgens Belgisch en Europees recht, met opzegtermijnen, vergoedingen en mededingingsrecht gecheckt voordat je tekent.

Door
Door , Advocaat
Gepubliceerd
Bijgewerkt

De vraag

Je wilt verkopen in een nieuwe markt zonder er zelf een verkoopteam op te zetten. Neem je een handelsagent die klanten voor je zoekt, of een verdeler die je producten koopt en doorverkoopt? Mag je iemand exclusiviteit geven voor een gebied, onlineverkoop verbieden of prijzen opleggen? En wat kost het als de samenwerking stopt?

In België weegt die laatste vraag het zwaarst. Zowel handelsagenten als exclusieve verdelers worden stevig beschermd bij het einde van het contract. Die regels zijn dwingend, en veel buitenlandse modellen houden er geen rekening mee.

Onze aanpak

We beginnen bij het commerciële model. Een agent bemiddelt, en sluit soms ook af, in jouw naam en voor jouw rekening. Een verdeler koopt en verkoopt voor eigen rekening. Dat verschil bepaalt wie voorraad en kredietrisico draagt, bij wie de klantrelatie ligt en welke beschermingsregels gelden.

Voor agenten legt de Europese handelsagentenrichtlijn 86/653/EEG een gemeenschappelijke basis. België heeft zijn regels opgenomen in boek X, titel 1 van het Wetboek van economisch recht (artikelen X.1 tot X.25). Volgens artikel X.16 bedraagt de opzegtermijn bij een agentuurovereenkomst van onbepaalde duur één maand in het eerste jaar, plus een maand per begonnen jaar daarna, tot zes maanden. Kortere termijnen afspreken mag niet. Na het einde geeft artikel X.18 de agent recht op een uitwinningsvergoeding als hij nieuwe klanten aanbracht of de zaken met bestaande klanten aanzienlijk uitbreidde. Die vergoeding bedraagt hoogstens één jaar vergoeding, berekend op het gemiddelde van de vijf voorgaande jaren. Voor het einde van het contract kan je daar niet ten nadele van de agent van afwijken (artikel X.21). Een concurrentiebeding is alleen geldig binnen grenzen, onder meer schriftelijk en voor hoogstens zes maanden na het einde (artikel X.22).

Voor exclusieve verdeling beschermt boek X, titel 3 (artikelen X.35 tot X.40) de concessiehouder in België. Een concessie van alleenverkoop voor onbepaalde tijd kan je alleen beëindigen met een redelijke opzegtermijn of een billijke vergoeding, behalve bij een grove tekortkoming (artikel X.36). Daarbovenop kan de concessiehouder een billijke bijkomende vergoeding vragen voor de klantenwaarde die bij jou blijft, bepaalde kosten en de opzegvergoedingen voor personeel dat hij moet ontslaan (artikel X.37). Volgens artikel X.39 kan de concessiehouder je in België dagvaarden, en een Belgische rechter past dan alleen Belgisch recht toe. Daar houden we rekening mee bij de keuze van toepasselijk recht en rechter.

Dan het mededingingsrecht. De groepsvrijstellingsverordening verticale overeenkomsten (EU) 2022/720 stelt de meeste distributieovereenkomsten vrij als het marktaandeel van leverancier en afnemer elk niet boven 30% ligt. Ze dekt geen hardcorebeperkingen, zoals de doorverkoopprijs vastleggen, de meeste beperkingen van waar of aan wie een afnemer mag verkopen, en effectieve onlineverkoop verhinderen. Een concurrentiebeding van meer dan vijf jaar valt buiten de vrijstelling. De verordening loopt tot 31 mei 2034.

We stellen op in onze Document Studio, vanuit onze clausulebibliotheek. Stuurt de principaal of leverancier zijn eigen contract, dan toetst onze contractreview het clausule per clausule aan ons playbook. Na de ondertekening volgt het register van rechten en verplichtingen minimumafnames, rapporteringsplichten en opzegdata op. De technologie is van ons, en een jurist leest alles na voordat het het kantoor verlaat. Ons artikel over distributie- en wederverkoopovereenkomsten geeft de achtergrond. Geef je de partner ook een licentie op je merk of technologie, lees dan licentieovereenkomsten.

Wat je mag verwachten

  • Advies over het model per markt (agent, exclusieve of niet-exclusieve verdeler, selectieve distributie), met wat elk model kost bij het einde.
  • Een agentuur- of distributieovereenkomst in Word, in het Nederlands, Frans, Engels of Duits.
  • Een check van het ontwerp van de andere partij, met de punten gerangschikt volgens risico en voorgestelde wijzigingen.
  • Een toets aan het mededingingsrecht van gebieden, klantengroepen, onlineverkoop en prijsbedingen.
  • Bij beëindiging: een inschatting van opzeg en vergoedingen, en de opzegbrief.
  • Opzegdata en minimumdoelen opgevolgd na de ondertekening.

Er zijn grenzen. Een contract kan de dwingende bescherming die het Belgische recht een agent of exclusieve verdeler geeft niet wegnemen. Wat een einde kost, hangt af van feiten die je soms pas op het einde kent. En een toets aan het mededingingsrecht vraagt een marktanalyse die we niet uit het contract alleen kunnen halen.

Stel dat een Leuvense fabrikant van apparatuur één exclusieve verdeler wil voor Frankrijk en een agent in België. We zetten dan op een rij wat elke relatie kost om te beëindigen, stemmen de bedingen over onlineverkoop af op de groepsvrijstelling en zetten de opzegdata vanaf dag één in het register.

Heeft je partner ook je algemene voorwaarden of een leveringscontract nodig, kijk dan bij algemene voorwaarden en leverings- en productieovereenkomsten.

Volgende stap

Stuur ons het ontwerp van de overeenkomst, of beschrijf de markt, de partner en wat je van hem verwacht.

Plan een gesprek of neem contact op.

In het kort

  • Het juiste model per markt, agent of verdeler
  • Belgische regels over opzeg en vergoedingen meegenomen
  • Gebieden en onlineverkoop getoetst aan het Europese mededingingsrecht
  • Het einde gepland voordat het contract begint
  • Nagelezen door een jurist

Even sparren?

Vertel waar je mee bezig bent. We zetten de juiste persoon erop en je hoort binnen één werkdag van ons. Het eerste gesprek is gratis.

Plan een gesprek