Compliance met de Dataverordening
De Europese Dataverordening geeft gebruikers van verbonden producten recht op hun gegevens, verbiedt oneerlijke databedingen tussen bedrijven en maakt overstappen tussen clouddiensten makkelijker. Wij zoeken uit wat dat betekent voor je producten, je contracten en je clouddiensten.
- Door
- Door Bart Lieben, Advocaat
- Gepubliceerd
- Bijgewerkt
De vraag
Je maakt een machine, een onderdeel voor voertuigen, een slim toestel of een sensor die gegevens naar je terugstuurt. Of je beheert de app die het product laat werken. Een klant vraagt nu alle gegevens die zijn toestel heeft gegenereerd. Of hij vraagt je ze door te sturen naar een herstelbedrijf, of naar een concurrent van je. Moet dat? Op welke voorwaarden? En wat mag je nog voor jezelf houden?
Daar draait de Europese Dataverordening om, Verordening (EU) 2023/2854. Ze is van toepassing sinds 12 september 2025. "Gebruiker" is wie het verbonden product bezit, huurt of least, of wie een daarmee verbonden dienst afneemt. De "gegevenshouder" is het bedrijf dat het recht of de plicht heeft om die gegevens te gebruiken en beschikbaar te stellen. Kan de gebruiker niet zelf rechtstreeks aan de gegevens, dan moet de gegevenshouder de gemakkelijk beschikbare gegevens op een eenvoudig verzoek ter beschikking stellen, kosteloos en zonder onnodige vertraging (artikel 4). De gebruiker kan ook vragen om de gegevens aan een derde te bezorgen (artikel 5).
Voor producten die na 12 september 2026 op de markt komen, gaat de lat hoger. Ze moeten zo ontworpen zijn dat de gegevens standaard rechtstreeks toegankelijk zijn voor de gebruiker, voor zover relevant en technisch haalbaar (artikel 3, lid 1; zie ontwerpplichten voor verbonden producten). Micro- en kleine ondernemingen die verbonden producten maken, vallen meestal buiten het hoofdstuk over toegang en delen (artikel 7).
Twee andere delen gaan veel verder dan toestellen. Artikel 13 maakt bepaalde databedingen die een bedrijf eenzijdig aan een ander bedrijf oplegt niet-bindend als ze oneerlijk zijn. Die regel geldt voor contracten gesloten na 12 september 2025. Vanaf 12 september 2027 geldt hij ook voor oudere contracten, als die van onbepaalde duur zijn of pas aflopen ten minste tien jaar na 11 januari 2024. En hoofdstuk VI verplicht aanbieders van cloud- en andere gegevensverwerkingsdiensten om obstakels weg te nemen voor overstappen naar een andere aanbieder. Vanaf 12 januari 2027 mogen ze niets meer aanrekenen voor de overstap zelf (artikel 29).
Onze aanpak
Eerst bepalen we waar je staat in de verordening. Ben je fabrikant, gegevenshouder, gebruiker, derde die gegevens ontvangt, of aanbieder van gegevensverwerkingsdiensten? Veel bedrijven zijn meer dan één daarvan. Een machinebouwer die ook een monitoringplatform verkoopt, is gegevenshouder tegenover zijn klanten en tegelijk klant van zijn eigen cloudaanbieder.
Daarna brengen we je gegevens in kaart. Welke productgegevens en gegevens van verbonden diensten bestaan er, welke zijn gemakkelijk beschikbaar, en welke delen zijn bedrijfsgeheimen die de bescherming nodig hebben die de verordening toelaat? Op basis daarvan stellen we op wat je gebruikers vóór een verkoop of lease moet meedelen, een werkwijze voor toegangsverzoeken en de voorwaarden waarop je gegevens met derden deelt.
Dan de contracten. Stuurt een tegenpartij haar voorwaarden, dan leest onze contractreview ze clausule per clausule naast ons playbook, met inbegrip van de bedingen die artikel 13 oneerlijk noemt of vermoedt. Voor je eigen modellen stelt onze Document Studio op vanuit onze clausulebibliotheek en levert een Word-bestand in huisstijl. Bij cloudcontracten kijken we de overstapbepalingen na die artikel 25 oplegt: de maximale opzegtermijn, de overgangsperiode van hoogstens 30 kalenderdagen, de hulp bij exit en het terughalen van je gegevens.
Onze technologie is van onszelf, ook de AI die ontwerpen en reviews voorbereidt. Een jurist leest en keurt elk resultaat goed voordat het bij jou komt.
Tot slot gaan de verplichtingen die je aangaat in ons register van rechten en plichten. Elke verplichting is gekoppeld aan de clausule waar ze vandaan komt en bevestigd door een mens, met herinneringen voor opzegtermijnen en exitvensters.
Er zijn wijzigingen aan de Dataverordening voorgesteld in de Digital Omnibus. We adviseren op basis van de tekst die vandaag geldt en zeggen het je als een voorstel je plannen kan veranderen.
Wat je mag verwachten
- Een korte nota die aangeeft waar je bedrijf in de verordening staat en welke plichten voor jou gelden, telkens met het artikel.
- Een overzicht van de gegevens van je verbonden producten en diensten, met de vragen over bedrijfsgeheimen gemarkeerd.
- Informatie voor gebruikers vóór het contract, een procedure voor toegangsverzoeken en deelvoorwaarden voor derden.
- Een check van je B2B-datacontracten tegen artikel 13, met voorstellen tot wijziging.
- Voor cloudklanten en -aanbieders: overstap- en exitbepalingen die passen bij hoofdstuk VI.
- Bevestigde verplichtingen met herinneringen, zodat je na de handtekening opvolgt wat je beloofde.
Er zijn grenzen. We bouwen de technische toegang tot je gegevens niet en we certificeren je productontwerp niet. Dat doen je ingenieurs en leveranciers, en wij zeggen hen wat de wet vraagt. Gaat het om persoonsgegevens, dan geldt de AVG naast de Dataverordening, en dan zeggen we het als een vraag daar thuishoort.
Volgende stap
Stuur ons een korte beschrijving van je verbonden producten of clouddiensten, en het verzoek of contract dat je kreeg. We zeggen je welke delen van de verordening gelden en waar je best begint. Licentieer je ook gegevens, kijk dan bij datalicenties en het delen van data.
In het kort
- Duidelijkheid over je rol als fabrikant, gegevenshouder, gebruiker of cloudaanbieder
- Toegangs- en deelplichten voor verbonden producten in kaart gebracht
- B2B-databedingen getoetst aan de regels over oneerlijke bedingen
- Cloudcontracten klaar voor overstap en exit
- Nagelezen door een jurist