Algemene voorwaarden
Algemene voorwaarden voor je verkoop aan bedrijven en consumenten, opgesteld of nagekeken volgens de Belgische regels over onrechtmatige bedingen en het nieuwe Burgerlijk Wetboek, zodat ze echt deel worden van je contracten en standhouden als het erop aankomt.
- Door
- Door Bart Lieben, Advocaat
- Gepubliceerd
- Bijgewerkt
De vraag
Je algemene voorwaarden zijn waarschijnlijk het contract dat je het vaakst gebruikt en het minst leest. Ze staan op de achterkant van een offerte, achter een link onderaan je site of achter een vinkje. De vraag is eenvoudig: gelden ze, en werken ze als een klant of leverancier ze betwist?
Twee dingen bepalen dat. Eerst: zijn de voorwaarden wel deel van het contract geworden? Volgens artikel 5.23 van het Burgerlijk Wetboek binden algemene voorwaarden de andere partij alleen als die ze kende, of er minstens echt kennis van kon nemen, en ze aanvaardde. Onderhandelde voorwaarden gaan voor. Verwijzen aanbod en aanvaarding elk naar andere algemene voorwaarden, dan komt het contract toch tot stand. Beide sets gelden dan, behalve de bedingen die onverenigbaar zijn. Dat is anders als een partij vooraf, of zonder onnodige vertraging, uitdrukkelijk en niet via haar eigen voorwaarden heeft laten weten dat ze zo'n contract niet wil.
Daarna: overleven de bedingen zelf? België heeft regels over onrechtmatige bedingen voor contracten met consumenten en sinds 1 december 2020 ook voor contracten tussen ondernemingen. Een beding dat niet door de toets komt, is nietig. De rest van het contract blijft overeind.
Onze aanpak
We vertrekken van hoe je verkoopt en aankoopt. Bedrijven of consumenten, of allebei? Online, via offerte of via verdelers? Op welke bedingen reken je: betalingstermijn, eigendomsvoorbehoud, beperking van aansprakelijkheid, prijswijziging, verlenging? Voorwaarden voor consumenten en voor bedrijven horen meestal in aparte documenten, omdat de regels verschillen.
Voor zakelijke klanten toetsen we elk beding aan boek VI van het Wetboek van economisch recht. Artikel VI.91/3 geeft de algemene toets: een beding dat een kennelijk onevenwicht schept tussen de rechten en plichten van de partijen, is onrechtmatig. Artikel VI.91/4 somt bedingen op die altijd onrechtmatig zijn, zoals jezelf het eenzijdige recht geven om het contract te interpreteren, of vastleggen dat de andere partij onweerlegbaar akkoord ging met bedingen die ze voor de ondertekening niet kon lezen. Artikel VI.91/5 noemt bedingen die vermoed worden onrechtmatig te zijn, tenzij je het tegendeel bewijst. Daaronder: eenzijdig prijs of voorwaarden wijzigen zonder geldige reden, een contract van bepaalde duur stilzwijgend verlengen zonder redelijke opzegtermijn, en je aansprakelijkheid uitsluiten voor opzet, zware fout of het niet nakomen van de essentiële verbintenissen. Een onrechtmatig beding is volgens artikel VI.91/6 nietig. Die B2B-regels gelden niet voor financiële diensten en overheidsopdrachten (artikel VI.91/1).
Voor consumenten gelden de artikelen VI.82 tot VI.84. Artikel VI.83 bevat een lange lijst van bedingen die in elk geval onrechtmatig zijn, en de consument kan geen afstand doen van die bescherming. Het Burgerlijk Wetboek voegt een eigen algemene regel toe: volgens artikel 5.52 wordt een beding waarover niet kon worden onderhandeld en dat een kennelijk onevenwicht schept, voor niet geschreven gehouden. Artikel 5.88 laat de rechter een kennelijk onredelijk schadebeding matigen. Artikel 5.74 maakt heronderhandeling mogelijk als gewijzigde omstandigheden de uitvoering buitensporig bezwarend maken, tenzij het contract dat uitsluit.
We stellen je voorwaarden op in onze Document Studio, vanuit onze clausulebibliotheek en in de talen waarin je verkoopt. Stuurt een klant of leverancier zijn eigen voorwaarden, dan legt onze contractreview ze clausule per clausule naast ons playbook en rangschikt de punten volgens risico. Die technologie is van ons, en een jurist leest alles na voordat het bij jou komt.
Dan kijken we naar de praktijk: waar staan de voorwaarden in je offerte, orderbevestiging en webshop, hoe leg je de aanvaarding vast, en wat doe je als een koper antwoordt met zijn eigen voorwaarden? Voor het bredere plaatje is er onze kaart van commerciële contracten, en voor onlinediensten ons artikel over SaaS-overeenkomsten.
Wat je mag verwachten
- Algemene verkoopvoorwaarden (en waar nuttig aankoopvoorwaarden), met een aparte B2B- en B2C-versie.
- Een nota per clausule over je huidige voorwaarden, met wat nietig of riskant is volgens het Wetboek van economisch recht en het Burgerlijk Wetboek.
- Praktische afspraken om ze echt van toepassing te maken: tekst voor offertes en orderbevestigingen, de stappen in je webshop en een standaardantwoord op de voorwaarden van een koper.
- Een korte lijst voor je verkoopteam: welke bedingen ze mogen loslaten in een onderhandeling en welke niet.
- De voorwaarden in Word, in het Nederlands, Frans, Engels of Duits.
Algemene voorwaarden hebben grenzen. Ze kunnen dwingend recht niet opzijzetten, en een rechter leest ze in het licht van elke verkoop. Voor een grote klant of een lange samenwerking werkt een onderhandeld contract meestal beter, zoals een distributie- of agentuurovereenkomst of een leverings- en productieovereenkomst.
Stel dat een groothandel uit Gent verkoopt aan installateurs en via een webshop aan particulieren, met één set voorwaarden voor iedereen. Een review splitst die dan meestal in tweeën, herschrijft de bedingen over aansprakelijkheid en verlenging voor zakelijke kopers en vervangt de consumentenbedingen die op de lijst van artikel VI.83 staan.
Volgende stap
Stuur ons je huidige voorwaarden en een paar recente offertes of orderbevestigingen. Heb je nog geen voorwaarden, vertel ons dan hoe je verkoopt.
In het kort
- Aparte B2B- en B2C-voorwaarden die passen bij hoe je verkoopt
- Getoetst aan de Belgische zwarte en grijze lijsten
- Een plan voor de strijd tussen algemene voorwaarden
- Bedingen over aansprakelijkheid, schadevergoeding en verlenging die standhouden
- Nagelezen door een jurist